Kontrast
Czcionka

O inwestycji

Rys historyczny

Odbudowa Pałacu Saskiego, Pałacu Brühla i kamienic przy ul. Królewskiej 6, 8 i 10/12 zakłada przywrócenie historycznych gmachów w formie z sierpnia 1939 roku. Miejsce, które przez niemal 300 lat tętniło życiem, już niedługo powróci na mapę Warszawy.

To tutaj mieściły się jedne z najważniejszych instytucji II Rzeczpospolitej Polskiej: Sztab Generalny Wojska Polskiego w Pałacu Saskim oraz Ministerstwo Spraw Zagranicznych w Pałacu Brühla.

W Pałacu Saskim stoczono „bitwę umysłów” o przyszłość odrodzonego państwa polskiego – pracowali tu oficerowie i kryptolodzy odpowiedzialni za złamanie szyfrów Armii Czerwonej, czym bezpośrednio przyczynili się do zwycięstwa w Bitwie Warszawskiej 1920 roku. Dekadę później w murach Pałacu podjęto się kolejnego niemożliwego zadania – złamania szyfru „Enigmy”. Trud ten podjęli wybitni matematycy: Marian Rejewski, Jerzy Różycki i Henryk Zygalski. W ostatnich dniach grudnia 1932 roku osiągnęli sukces, kod niemieckiej maszyny szyfrującej został złamany.

Z Pałacem Saskim wiąże się wiele istotnych dla naszej historii postaci. Jedną z nich jest Fryderyk Chopin, który wraz z rodziną mieszkał w prawym skrzydle budynku do 1817 roku. Właśnie w tym miejscu objawił się jego muzyczny geniusz – skomponował tu swoje pierwsze utwory: Polonez B-dur i Polonez g-moll.

Sąsiedni Pałac Brühla był perłą rokokowej architektury Warszawy. Gmach nierozerwalnie wiąże się z historią odrodzonej dyplomacji II RP, znajdowało się w nim bowiem Ministerstwo Spraw Zagranicznych. W latach 20. i 30. XX wieku nastąpił rozkwit polskiej sztuki użytkowej, której wizytówką stał się przebudowany pod kierownictwem arch. Bohdana Pniewskiego Pałac. W ślad za nim również inne polskie placówki dyplomatyczne stały się miejscami promowania polskiego designu.

Odbudowa budynków tworzących przed 1939 rokiem zachodnią pierzeję pl. Piłsudskiego jest ważna także z urbanistycznego punktu widzenia. Ten największy kompleks pałacowy Warszawy tworzył plastycznie i krajobrazowo spójną przestrzeń, domykającą plac. Jego przywrócenie zwieńczy dzieło powojennej odbudowy stolicy.

Harmonogram inwestycji

2018

11 listopada 2018 roku, podczas obchodów 100. rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości, Prezydent RP Andrzej Duda inauguruje odbudowę Pałacu Saskiego, ogłaszając deklarację o restytucji Pałacu Saskiego jako trwałego pomnika niepodległości oraz symbolu ciągłości państwowej.

2019 - 2020

Trwają prace wielostronnego zespołu roboczego, w skład którego wchodzą przedstawiciele Kancelarii Prezydenta RP, Kancelarii Senatu RP, Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego, Miasta Stołecznego Warszawy i stowarzyszenia Saski 2018. Mają one na celu wypracowanie wspólnego porozumienia dotyczącego projektu odbudowy Pałacu Saskiego, Pałacu Brühla i kamienic przy ul. Królewskiej.

2021

Uroczyste podpisanie ustawy o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie odbudowy Pałacu Saskiego, Pałacu Brühla oraz kamienic przy ulicy Królewskiej w Warszawie przez Prezydenta RP, 15 sierpnia 2021 roku.

Powołanie spółki celowej odpowiedzialnej za odbudowę Pałacu Saskiego, Pałacu Brühla oraz kamienic przy ul. Królewskiej w Warszawie przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, 1 grudnia 2021 roku.

2022

Przygotowanie harmonogramu inwestycji, rozpoczęcie kwerendy historycznej, przeprowadzenie badań geofizycznych, dendrologicznych, petrograficznych i innych, ponowne odsłonięcie reliktów Pałacu Saskiego.

2023

Ogłoszenie konkursu architektonicznego na opracowanie koncepcji architektonicznej wraz z zagospodarowaniem terenu dla inwestycji polegającej na odbudowie budynków zachodniej pierzei pl. Piłsudskiego: Pałacu Brühla, Pałacu Saskiego i kamienic od strony ul. Królewskiej, 27 marca 2023 roku.

Rozpoczęcie prac archeologicznych na terenie Pałacu Brühla, 4 lipca 2023 roku.

Ogłoszenie wyników konkursu architektonicznego na opracowanie koncepcji architektonicznej wraz z zagospodarowaniem terenu dla inwestycji polegającej na odbudowie Pałacu Saskiego, Pałacu Brühla i kamienic przy ul. Królewskiej w Warszawie, 12 października 2023 roku.

2024

Zawarcie umowy z biurem projektowym na opracowanie projektu architektonicznego, rozpoczęcie prac projektowych.

2024-2025

Kontynuacja prac archeologicznych na terenie Pałacu Brühla.

Opracowanie programu rekonstrukcji rzeźb we współpracy z uczelniami artystycznymi.

Rozpoczęcie prac archeologicznych na terenie kamienic przy ul. Królewskiej.

2025

Opracowanie projektu budowlanego.

Uzyskanie pozwolenia na budowę.

2026

Zakończenie prac projektowych.

Wybór Generalnego Wykonawcy.

Rozpoczęcie prac budowlanych.

2029

Zakończenie prac budowlanych.

2030

Oddanie do użytku gmachów Pałacu Saskiego, Pałacu Brühla i kamienic od strony ul. Królewskiej.

Prace przygotowawcze

Odsłonięte relikty Pałacu Saskiego, listopad 2022. Fot. mat. własne

W pierwszych miesiącach funkcjonowania spółki celowej Pałac Saski sp. z o.o. opracowano szczegółowy harmonogram inwestycji, dzięki któremu udało się pozyskać kolejne decyzje administracyjne oraz zawrzeć porozumienia i umowy dzierżawy z zarządcami nieruchomości wchodzących w obszar prac związanych z odbudową zachodniej pierzei pl. marsz. J. Piłsudskiego. W sierpniu 2022 roku część tego obszaru wygrodzono i przeprowadzono na nim prace mające na celu odkrycie zasypanych reliktów Pałacu Saskiego. Odsłonięte już w całości zabytkowe mury można podziwiać przez umieszczone w ogrodzeniu terenu inwestycji wizjery. Opracowane zostały również programy prac, które pozwolą na odsłonięcie pozostałości Pałacu Brühla oraz kamienic przy ul. Królewskiej, w tym prac archeologicznych. Wykonane zostało tymczasowe przyłącze do sieci elektroenergetycznej, zabezpieczono instalację do doraźnego odprowadzania wody do kanalizacji miejskiej, aby uniknąć powstawania zastoisk wody opadowej i roztopowej w wykopie archeologicznym, oraz opracowano i wdrożono projekt czasowej organizacji ruchu w rejonie ulicy Królewskiej i Wierzbowej.

Realizując inwestycję z uwzględnieniem potrzeb poszanowania zasad ochrony środowiska i dbałości o najmniejsze detale przy odtwarzaniu zabytkowych obiektów, spółka podjęła współpracę z szeregiem uczelni i instytucji, takich jak Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego, Uniwersytet Warszawski, Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie, Politechnika Warszawska, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu czy Muzeum Ziemi Państwowej Akademii Nauk. Wspólne działania pozwoliły na opracowanie m.in. ekspertyzy dendrologicznej i arborystycznej Ogrodu Saskiego, badań petrograficznych baz kolumn nad Grobem Nieznanego Żołnierza, a także badań geofizycznych.

Więcej informacji na temat dotychczasowych działań inwestycyjnych:

X 2022: Pierwsze podsumowanie działalności Pałac Saski sp. z o.o.

XII 2022: Rok działalności Pałac Saski sp. z o.o.

VIII 2023: Podsumowanie półrocza działań Pałac Saski sp. z o.o.

Planowane funkcje odbudowanych gmachów

W ramach projektu odbudowane zostaną Pałac Saski, Pałac Brühla i trzy kamienice przy ul. Królewskiej w Warszawie. Zgodnie z zapisami ustawy z dn. 11 sierpnia 2021 roku o realizacji inwestycji w zakresie odbudowy Pałacu Saskiego, Pałacu Brühla oraz kamienic przy ul. Królewskiej w Warszawie odtworzone gmachy zostaną przeznaczone na potrzeby Kancelarii Senatu RP, Mazowieckiego Urzędu wojewódzkiego oraz instytucji prowadzących działalność kulturalną i społecznie użyteczną. Pałac Saski stanie się miejscem opowieści o polskiej historii, tradycji i kulturze, przestrzenią wymiany myśli i poglądów, działalności edukacyjnej i kulturalnej. Odtworzone gmachy stanowić będą nową wizytówkę miasta, otwartą dla szerokiego grona odbiorców.

Forma Grobu Nieznanego Żołnierza

Szczególny pomnik ku czci bohaterów poległych podczas walk w obronie ojczyzny blisko 100 lat temu został umieszczony w arkadach Pałacu Saskiego. 2 listopada 1925 roku złożono tu szczątki Nieznanego Żołnierza, symbolicznie upamiętniając wszystkich, którzy walczyli o wolność Rzeczpospolitej. Proces wyburzania Pałacu Saskiego w grudniu 1944 roku przetrwał jedynie fragment środkowych arkad z centralną częścią monumentu. Po wojnie pomnik odtworzono w formie trwałej ruiny. Ta wymowna symbolika zostanie zachowana i podkreślona w odbudowanej kolumnadzie Pałacu Saskiego, a Grób Nieznanego Żołnierza odzyska swój pierwotny kształt.

aktualności

Pozostałości ceglanych murów Pałacu Saskiego oraz obok nowe bloki betonowe będące elementem konstrukcji zadaszenia reliktów. W tle dwa dźwigi - większy, żółty z wyższym wysięgnikiem po lewej stronie i mniejszy pomarańczowy po prawej. Za dźwigami po prawej stronie powstająca metalowa konstrukcja zadaszenia, po lewej za ogrodzeniem fragment Grobu Nieznanego Żołnierza.

Zadaszenie reliktów Pałacu Saskiego

Trwa budowa zadaszenia nad wpisanymi do rejestru zabytków reliktami piwnic Pałacu Saskiego. Powstające na łącznej powierzchni ponad 2100 m2 konstrukcje pozwolą ochronić zabytkowe mury przed negatywnym wpływem warunków atmosferycznych. Ze względu na szczególny charakter historycznej i reprezentacyjnej przestrzeni pl. Piłsudskiego oraz zapisy ustawy o odbudowie Pałacu Saskiego, Pałacu Brühla i kamienic przy ul. Królewskiej, cały […]

Odbuduj z nami trzysta lat polskiej historii

Dzięki przysyłanym zdjęciom z domowych archiwów, Fototeka Pałacu Saskiego nieprzerwanie rozrasta się. Każde nowe ujęcie tego gmachu, jak i Pałacu Brühla i trzech kamienic przy ul. Królewskiej, które trafia do wspólnie tworzonego albumu, może pomóc w odbudowie. Więcej o celu Fototeki, odbudowy, jak i żmudnym procesie przywrócenia zachodniej pierzei pl. Piłsudskiego w Warszawie, opowiadają Mariusz […]
Wielokolorowa grafika, niebieskie cyfry "2024", białe "32" i napis "FINAŁ AUKCJE" (litery pomarańczowe, żółte i różowe" oraz czerwone serce z białym napisem "wielka orkiestra świątecznej pomocy"

Gramy z WOŚP: zwiedzanie piwnic Pałacu Saskiego

Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy gra już po raz 32. W tym roku wylicytować można również ekskluzywny spacer wokół piwnic Pałacu Saskiego. Zwycięzca licytacji wraz z osobą towarzyszącą będzie miał okazję zobaczyć z bliska historyczne mury i dowiedzieć się więcej o procesie odbudowy. Pałac Saski na aukcji WOŚP Kolejny finał Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy odbędzie się już […]

2023: podsumowanie działań Pałac Saski sp. z o.o.

Minęły dwa lata odkąd ruszyła inwestycja odbudowy Pałacu Saskiego, Pałacu Brühla oraz trzech kamienic przy ul. Królewskiej w Warszawie, realizowana w oparciu o przyjętą przez Sejm i Senat ustawę z 11 sierpnia 2021 r. Po odsłonięciu reliktów piwnic Pałacu Saskiego przyszedł czas na archeologiczne eksploracje terenu Pałacu Brühla. Owocem pierwszego etapu badań na tym obszarze […]

Co o odbudowie Pałacu Saskiego sądzą Polacy?

Jeszcze przed powołaniem spółki odpowiedzialnej za odbudowę zachodniej pierzei pl. Piłsudskiego przeprowadzono ogólnopolskie badania społeczne na temat świadomości i poglądów związanych z historią i odbudową Pałacu Saskiego. Podobne sondaże zrealizowano ponownie z końcem roku 2022 i 2023, a ich celem było rozpoznanie ewentualnych zmian w postrzeganiu inwestycji odbudowy. Świadomość historyczna, jak i wiedza o odbudowie […]

Zabytki i zagadki archeologiczne z wykopalisk Pałacu Brühla

Już na samym początku prace archeologiczne na terenie dawnego kompleksu Pałacu Brühla przyniosły niespodziewane znaleziska, takie jak połowicznie zachowana rzeźba „Chwała”. Kolejne tygodnie i miesiące działań również nas nie rozczarowały. W toku prac znaleziono wiele mniejszych, ale równie ciekawych zabytków ruchomych, które odsłaniają przed nami kolejne karty historii tego miejsca. Z ziemi wyłoniono nawet istne […]
okładka cyklu filmów na temat Pałacu Saskiego i Pałacu Brühla. Na samym środku napis "FENOMEN" na beżowym tle.

Fenomen Pałaców Saskiego i Brühla – cykl na YouTube

Historię Pałaców Saskiego i Brühla nie sposób streścić w kilku słowach, ale można przybliżyć jej najciekawsze rozdziały w dwunastu krótkich filmach.  W cyklu „Fenomen”, który publikujemy co tydzień na naszym kanale YouTube, historycy, archeolodzy i znawcy architektury m.in. pasjonująco tłumaczą, jak kryptolodzy z Pałacu Saskiego pomogli pokonać III Rzeszę czy pokazują, jak jadano na królewskim dworze. […]

Broszura edukacyjna „Pałac Saski. Niezwykłe miejsce w niezwykłym mieście”

Do mazowieckich szkół dotarły już egzemplarze broszury edukacyjnej „Pałac Saski. Niezwykłe miejsce w niezwykłym mieście”. Przygotowany przez Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne materiał w przystępny i zwięzły sposób opisuje historię pałaców Saskiego i Brühla na tle historii Warszawy i kraju. Broszurę uzupełniają scenariusze lekcyjne, z których mogą skorzystać nauczyciele szkół podstawowych i ponadpodstawowych. Kolorowa publikacja zawiera […]
Na metalowym ogrodzenia dwie plansze z nadrukowanymi wizualizacjami: po lewej okrągła sala z fotelami wokół, po prawej widok z lotu ptaka na odbudowany zespół Pałaców Saskiego i Brühla oraz kamienic przy ul. Królewskiej w Warszawie. W tle za ogrodzeniem liściaste drzewa Ogrodu Saskiego w barwie żółtej i zielono-żółtej.

Wystawa: koncepcje odbudowy Pałacu Saskiego

Zakończony 12 października 2023 r. międzynarodowy konkurs architektoniczno-urbanistyczny zaowocował powstaniem pięciu koncepcji odbudowy Pałacu Saskiego, Pałacu Brühla i kamienic przy ul. Królewskiej w Warszawie. Wszystkie prace laureatów – w tym zwycięską autorstwa WXCA Group sp. z o.o. – prezentujemy na wystawie w przestrzeni pl. Piłsudskiego. Wystawa prac konkursowych Wszystkich, którzy zastanawiają się, jak będzie wyglądał […]

Rusza Fototeka Pałacu Saskiego

Za nami szeroka analiza materiałów dotyczących Pałacu Saskiego, Pałacu Brühla i kamienic przy ul. Królewskiej w archiwach krajowych i zagranicznych. Wierzymy jednak, że kluczowe fotografie Pałacu Saskiego i jego okolic sprzed 1945 roku znajdują się w domowych zbiorach. Jeśli masz prywatne zdjęcia serca Warszawy, podziel się nimi i odbuduj z nami trzysta lat polskiej historii. […]