Skip to main content
Contrast
Size
news

Wystawa „Okruchy przeszłości”: otwarcie miejskiej galerii sztuki w Warszawie

18 października 2022 roku na pl. marsz. J. Piłsudskiego w Warszawie odbyło się uroczyste otwarcie wystawy „Okruchy przeszłości”. Ekspozycja archiwalnych zdjęć oraz plansz edukacyjnych znalazła swoje miejsce na ogrodzeniu terenu inwestycji odbudowy Pałacu Saskiego, Pałacu Brühla oraz kamienic przy ul. Królewskiej w Warszawie.

Co zobaczymy na wystawie?

Nowo otwarta wystawa przedstawia „okruchy przeszłości”, czyli artefakty znalezione podczas wykopalisk na terenie piwnic Pałacu Saskiego. Zdjęcia przybliżają wygląd częściowo zachowanych naczyń, narzędzi i sztućców czy obraz monet, które skrywały gruzy zburzonych podczas II wojny światowej gmachów. Dzięki dużej rozdzielczości fotografii można docenić nawet najmniejsze detale drobnych przedmiotów, takich jak medalik czy boratynka. Ekspozycję dopełniają wielkoformatowe, koloryzowane zdjęcia historyczne przedstawiające sylwetki brakujących gmachów w sąsiedztwie Grobu Nieznanego Żołnierza.

Znajdujące się na fotografiach artefakty odnalezione zostały podczas prowadzonych między rokiem 2006 a 2008 badań archeologicznych, które miały poprzedzać odbudowę Pałacu Saskiego. Po latach powrócono do idei restytucji tego gmachu wraz z Pałacem Brühla oraz kamienicami przy ul. Królewskiej dzięki ustawie, której cele obecnie są realizowane przez spółkę Pałac Saski sp. z o.o.

Mężczyzna w garniturze przemawia do mikrofonu. Obok niego na ekranie znajduje się element wystawy Okruchy przeszłości. Pokazane jest zdjęcie archiwalnych monet ustawionych.
Prezes Pałac Saski sp. z o.o. Jan Kowalski otwiera wystawę "Okruchy przeszłości". Fot. T. Tołłoczko

„Okruchy” to jednak przede wszystkim historia tego miejsca, dlatego ekspozycja jest formą opowieści o Warszawie, mieszkańcach Pałacu Saskiego, jak również o funkcjach, jakie Pałace Saski i Brühla pełniły na przestrzeni wieków. Tu siedem młodzieńczych lat spędził Fryderyk Chopin, którego rodzina zajmowała jedno z mieszkań w północnym skrzydle budynku. Do 1817 roku znajdowało się tam Liceum Warszawskie, a po odzyskaniu przez Polskę niepodległości Pałac był siedzibą Sztabu Generalnego Wojska Polskiego. W latach 30., podczas przebudowy wg projektu Bohdana Pniewskiego, reprezentacyjny wygląd zyskały wnętrza sąsiedniego Pałacu Brühla, gdzie znajdowało się Ministerstwo Spraw Zagranicznych.

„Okruchy przeszłości” powszechnie dostępne

Wystawa została przygotowana w formie tablic z pytaniami i odpowiedziami, które przeczytamy w trzech językach: polskim, angielskim i ukraińskim. Ponadto jest dostępna dla osób z dysfunkcjami wzroku przy pomocy aplikacji Seeing Assistant Home oraz dzięki zastosowanym na planszach podpisom w alfabecie Braille’a.

Odsłonięte murowane fundamenty Pałacu Saskiego. Na podeście z lewej strony grupa w kaskach podziwia fundamenty. W tle, za wykopem, góruje Grób Nieznanego Żołnierza i drzewa Ogrodu Saskiego.
Zwiedzanie reliktów Pałacu Saskiego. Fot. T. Tołłoczko

Wydarzeniu towarzyszył również krótki spacer po terenie odkopywanych właśnie reliktów Pałacu Saskiego i Pałacu Brühla, który poprowadziły archeolożki Joanna Borowska oraz Maria Wardzyńska. Już niebawem obszar ten zostanie udostępniony do zwiedzania także szerszej publiczności, o czym będziemy informować na naszej stronie oraz w mediach społecznościowych.

Bezpłatna wystawa do pobrania:

Wystawa "Okruchy Przeszłości" - wersja poglądowa

Wystawa "Okruchy Przeszłości" - wersja do druku

Projekt dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego – Odbudowa Pałacu Saskiego, Pałacu Brühla oraz kamienic przy ul. Królewskiej – prace przygotowawcze.

Partnerzy wystawy: Muzeum Powstania Warszawskiego i Muzeum Warszawy

news

Agreement negotiations for the reconstruction design of the Saski and Brühl Palaces and Królewska Street tenement houses

On 25 August 2025, formal negotiations began between the Pałac Saski company and the architecture practice WXCA Group. That same day, the practice received an invitation to open negotiations on an agreement to prepare the architectural design for the reconstruction of the Saski Palace (also Saski Palace), the Brühl Palace and the tenement houses at […]

29th International Poster Biennale – Exhibition on Piłsudski Square

For the second time, the fencing around the reconstruction site for the Saxon and Brühl Palaces, as well as the tenement houses on Królewska Street, will serve as an outdoor poster gallery. The open‑air exhibition ‘Quo Vadis’, featuring selected works by artists taking part in the 29th International Poster Biennale in Warsaw, will be on […]

A new catalogue of works from the Dresden archives: the Saxon Palace in historic drawings

‘Shared Polish‑Saxon Heritage’ is a scholarly catalogue of more than 1,100 architectural drawings from the Saxon era, now held in the Dresden archives. The volume, which includes a collection of essays and is edited by Professors Jakub Sito and Paweł Migasiewicz, was produced in part through cooperation between the Institute of Art of the Polish […]

298th anniversary of the Saxon Garden

The last day of May saw the largest Saxon Garden Festival to date. Nearly 80,000 Warsaw residents and visitors took part in the fourth edition of the all‑day retro event, whose 2025 programme was expanded with contributions from new partners. As a result, alongside musicians, interwar‑period re‑enactors, enthusiasts of penny‑farthings and automobiles, and virtual‑reality specialists, […]

Forum of Good Reconstruction Practices. The Saski Palace and the challenges of modernity

What challenges arise when reconstructing historic buildings with the latest technologies? This was just one of the topics discussed during the ‘Forum of Good Reconstruction Practices’, held in March 2025. This expert symposium forms part of the ongoing preparatory works for the reconstruction of the Saski and Brühl Palace complex, alongside the tenement houses on […]

Historic fragment of the Royal Castle discovered at the Brühl Palace site

On 31 March 2025, at the initiative of the Pałac Saski company, a fragment of a stone plaque that once adorned the Royal Castle’s eastern façade was formally presented to the Royal Castle at a ceremony in the Knights’ Hall. The inscribed sandstone slab, discovered during the first season of archaeological excavations conducted by the […]