Contrast
Size
news

Silni dzięki wolności. Silni dzięki pamięci – 100 lat Grobu Nieznanego Żołnierza w Warszawie

Setna rocznica odsłonięcia Grobu Nieznanego Żołnierza w arkadach kolumnady Pałacu Saskiego to chwila, w której warto zwrócić swój wzrok w przeszłość. Na jakich fundamentach oparta jest nasza wolność? Kim byli ludzie, którym zawdzięczamy naszą niepodległość i luksus życia we własnym kraju? Właśnie wspólnej pamięci o bezimiennych bohaterach, dzięki którym możemy cieszyć się wolnością, poświęcona jest akcja edukacyjna „Silni dzięki wolności. Silni dzięki pamięci – 100 lat Grobu Nieznanego Żołnierza w Warszawie”.

Grafika z napisem Silni dzięki wolności. Silni dzięki pamięci – 100 lat Grobu Nieznanego Żołnierza. Poniżej wycięty fragment archiwalnego zdjęcia tłumów na uroczystości przed Grobem Nieznanego Żołnierza. Dookoła wyciętego fragmentu Grobu dorysowano kształt kolumnady Pałacu Saskiego, pod którą mieścił się przedwojenny Grób.

Wystawa o historii Grobu Nieznanego Żołnierza

Odwiedzając tej jesieni Grób Nieznanego Żołnierza w Warszawie warto zarezerwować trochę więcej czasu, aby poznać jego nieoczywistą historię. Od zalążka idei, która wykiełkowała w naszym społeczeństwie po grozie Wielkiej Wojny i walk o granice odrodzonego państwa, poprzez uroczystości 2 listopada 1925 roku, zniszczenia kolejnej wojny, aż po zakończenie odbudowy Warszawy, czyli przywrócenie Pałaców Saskiego i Brühla stolicy – o tym wszystkim opowiada wystawa plenerowa okalająca miejsce pamięci. Zdjęcia, które pokazują oryginalny kształt Grobu Nieznanego Żołnierza wraz z utraconymi płaskorzeźbami flankującymi to miejsce, na pewno zaintrygują niejedną osobę. Archiwalne materiały pokazują także, czym żyło to miejsce i jak ewoluował sam plac w przeciągu ostatniego stulecia. Dodatkowo na wystawie znajdują się również informacje o inwestycji odbudowy zachodniej pierzei pl. marsz. J. Piłsudskiego, realizowanej po drugiej stronie ogrodzenia, na którym znajdują się wielkoformatowe plansze ekspozycji „Wspólne miejsce, wspólna pamięć. 100 lat Grobu Nieznanego Żołnierza w Warszawie”.

Grób Nieznanego Żołnierza w Warszawie, czyli cztery arkady, pod którymi znajduje się płyta nagrobna, do której zmierzają dwaj żołnierze. Obok budowli znajduje się ogrodzenie, na którym są archiwalne, przedwojenne zdjęcia Grobu, kiedy było więcej arkad, a nad wszystkim kolumnada Pałacu Saskiego.
Grób Nieznanego Żołnierza dziś, w tle fragment wystawy o jego historii. Fot. T. Tołłoczko

Setna rocznica Grobu Nieznanego Żołnierza w Warszawie

Działania w ramach akcji „Silni dzięki wolności. Silni dzięki pamięci – 100 lat Grobu Nieznanego Żołnierza w Warszawie” to także wypowiedzi osób emocjonalnie, a czasem również i zawodowo, związanych z tym szczególnym miejscem. Publikowane w mediach społecznościowych spółki Pałac Saski materiały filmowe z udziałem artystów oraz Kustosza Sali Tradycji Dowództwa Garnizonu Warszawa przybliżają społeczny wymiar tej rocznicy. Wydarzenia sprzed stu lat to nie tylko suche fakty, ale konkretni ludzie, którzy towarzyszyli Nieznanemu Żołnierzowi w jego ostatniej drodze pod arkady kolumnady Pałacu Saskiego. To także emocje i wspólna potrzeba upamiętnienia nieznanego z imienia bohatera, symbolu zbiorowej walki o wolność, która połączyła nasze społeczeństwo.

Historyczne odkrycie w setną rocznicę

Grób Nieznanego Żołnierza w Warszawie znany jest powszechnie z kart podręczników, migawek w telewizji czy materiałów w internecie. A jednak w jego historii skrywa się niejeden znak zapytania. Jedną z takich zagadek udało się rozwikłać w tym roku, gdy na aukcji pojawiły się dwie tarcze zdobiące niegdyś okratowanie monumentu. Eksperci Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego odkryli, że jedna z nich to oryginał z dnia odsłonięcia, czyli 2 listopada 1925 r. Obie tarcze są już depozytem Skarbu Państwa – Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w zbiorach Muzeum Historii Polski.

Ze względu na przypadającą w tym roku setną rocznicę odsłonięcia Grobu tymczasowo można zobaczyć tarcze w pawilonie na pl. marsz. J. Piłsudskiego. Niespodzianka czeka również na odwiedzających to miejsce po zmroku. W stojącym naprzeciwko pawilonie z modelem 3D odbudowywanych pałaców i kamienic do godz. 22 można zobaczyć pokaz multimedialny. „W hołdzie Nieznanym: Mapping Stulecia” to przygotowana przez stowarzyszenie Anthill trójwymiarowa animacja wzbogacona o opowiedzianą przez lektora historię pomnika.

Płomień pamięci

Dla osób spoza stolicy, które chciałyby wziąć udział w wydarzeniach związanych z setną rocznicą Grobu Nieznanego Żołnierza w Warszawie, Muzeum Historii Polski przygotowało specjalną akcję. Kampania społeczno-edukacyjna „Płomień pamięci” ma na celu uhonorowanie lokalnych bohaterów, a w szczególności tych bezimiennych, którzy spoczywają na cmentarzach w całym kraju i za granicą. Muzeum zachęca do zapalenia własnoręcznie przystrojonego znicza na ich mogiłach. By ozdobić znicz, można stworzyć biało-czerwone serce z wstążek, a instrukcja wraz z szablonem znajduje się na stronie instytucji. Po wykonaniu zdjęcia takiego upamiętnienia można je przesłać wraz z formularzem na stronie Muzeum Historii Polski, gdzie następnie powstanie mapa, na której zaznaczone zostaną wszystkie miejsca takich upamiętnień. Akcja kierowana jest m.in. do szkół i drużyn harcerskich. Indywidualnie można się zrzeszać również w ramach lokalnych społeczności skupionych wokół bibliotek czy domów kultury.

Silni dzięki wolności. Silni dzięki pamięci

Grób Nieznanego Żołnierza to nie tylko symbol naszej przeszłości. To także nasza teraźniejszość, w której łączy nas pamięć o cichych bohaterach. Jesteśmy silni dzięki ich wolności. Silni dzięki pamięci.

news

298th anniversary of the Saxon Garden

The last day of May saw the largest Saxon Garden Festival to date. Nearly 80,000 Warsaw residents and visitors took part in the fourth edition of the all‑day retro event, whose 2025 programme was expanded with contributions from new partners. As a result, alongside musicians, interwar‑period re‑enactors, enthusiasts of penny‑farthings and automobiles, and virtual‑reality specialists, […]

Historic fragment of the Royal Castle discovered at the Brühl Palace site

On 31 March 2025, at the initiative of the Pałac Saski company, a fragment of a stone plaque that once adorned the Royal Castle’s eastern façade was formally presented to the Royal Castle at a ceremony in the Knights’ Hall. The inscribed sandstone slab, discovered during the first season of archaeological excavations conducted by the […]

Reconstruction of the Saski Palace: 2024 summary

The latest stages of preparatory works for the reconstruction of the Saski and Brühl Palace complex, as well as the three tenement houses on Królewska Street in Warsaw, are nearing completion. In 2024, works carried out on the site at Marshal J. Piłsudski Square focused primarily on safeguarding the historic fabric represented by the remains […]
Na obrazku widoczny jest plac Piłsudskiego w kolorze fioletowym. Na środku obrazka widoczny jest przeszklony pawilon w kolorze. Wokół pawilonu, w którym widać multimedialną prezentację, stoi grupa widzów.

Switch on the Saski Palace! A multimedia show in Piłsudski Square

A 3D model of the reconstructed Saski (also Saxon) and Brühl Palaces, along with the townhouses on Królewska Street, which has been attracting the attention of passersby in Piłsudski Square, Warsaw, since May 2024, has been given a new splash of colour. Now, inside the glass pavilion, visitors to the city centre can watch a […]
Na ciemnym

3D scanning of façade elements of the Saski and Brühl Palaces

Three-dimensional scanning of preserved elements from the former façades of the Saski Palace (also Saxon Palace), the Brühl Palace and the Beck Pavilion is one way the latest technology is being utilised in the reconstruction of the western frontage of Piłsudski Square in Warsaw. The process captures the geometry of façade elements from historic buildings […]

A short report from the Saxon Garden Festival

The Saxon Garden Festival is a unique outdoor event in Poland’s oldest public park. On 25 May 2024, the garden alleys and the neighbouring Piłsudski Square hosted tens of thousands of people for the third time, who for one day had the opportunity to travel back in time to the inter-war period. Parades of vintage […]

Geodetic monitoring of the Tomb of the Unknown Soldier

Not all of the reconstruction works on the western frontage of Piłsudski Square are as spectacular as the construction of a roofing over the relics of the Saski Palace listed in the register of monuments. Such activities, which are necessary during the preparation of the investment, although not noticeable to most outsiders, include geodetic monitoring […]

The historic walls of the Saski Palace have gained roofing

The construction of the roofing over the historic basement of the Saski Palace was completed in March 2024. In this way, the remains of the palace walls gained protection from the adverse effects of precipitation over an area of more than 2,100 m2. Two independent metal structures with PVC membrane covering were made by Protan […]