Kontrast
Czcionka
aktualności

Relacja z Kongresu Niepodległa: odbudowa Pałacu Saskiego

12 stycznia 2023 r. zakończył się dwudniowy Kongres Niepodległa podsumowujący obchody stulecia odzyskania przez Polskę niepodległości i odbudowy polskiej państwowości. Wydarzenie było okazją do zapoznania się z działalnością licznych instytucji związanych z kulturą i edukacją, których przedstawiciele podjęli również dyskusję nad perspektywami dla przyszłego rozwoju oferty kulturalnej i edukacyjnej kraju. Jeden z paneli poświęcony był dyskusji nad odbudową Pałacu Saskiego, a udział w nim wzięli m.in. Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków oraz wiceprezydent m.st. Warszawy.

Stulecie Niepodległej

Obchody setnej rocznicy odzyskania przez Rzeczpospolitą niepodległości rozpoczęły się wraz z ogłoszeniem Programu Wieloletniego „Niepodległa” na lata 2017-2022. Zrealizowane w tym okresie projekty nawiązują do obecnych w całej polskiej historii wartości: dążenia do wolności, poszanowania godności i praw człowieka oraz solidarności. Przyświecały one rozlicznym przedsięwzięciom, wśród których znalazły się poświęcone dziedzictwu polskiej kultury wystawy muzealne, warsztaty, konferencje o charakterze lokalnym, jak i międzynarodowym, cykle koncertów, projekty badawcze, pokazy filmowe oraz wiele innych wydarzeń kulturalnych. Obchody te upamiętni także inny projekt, ogłoszony przez Prezydenta RP w dniu Święta Niepodległości w 2018 roku: odbudowa zespołu Pałaców Saskiego i Brühla oraz kamienic przy ul. Królewskiej, która symbolicznie zwieńczy dzieło powojennej odbudowy Warszawy.

Dyrektor Biura „Niepodległa” Wojciech Kirejczyk otwiera Kongres Niepodległa, 11.01.2023. Fot. T. Tołłoczko/BN

Kongres Niepodległa

Podsumowaniem pięcioletnich obchodów stulecia wolnej Polski był Kongres Niepodległa, który odbył się w dniach 11-12 stycznia w Warszawie. Zaproszeni do udziału w wydarzeniu przedstawiciele placówek kulturalnych i oświatowych, a także władz samorządowych i państwowych, w trakcie sesji plenarnych oraz paneli dyskusyjnych pokrótce zrelacjonowali działalność swoich instytucji wpisujących się w obchody. Prelegenci wspominali również o przeszkodach, jakie pojawiały się na drodze do efektywnego wdrożenia projektów, co było z kolei punktem wyjścia do dalszej dyskusji nad rozwojem oferty kulturalno-edukacyjnej. Dyskusje podzielono na cztery ścieżki tematyczne: „Dziedzictwo i jego rola w budowaniu pamięci historycznej”, „Nowoczesna edukacja do uczestnictwa w kulturze”, „Współpraca międzyinstytucjonalna i międzysektorowa na rzecz kultury i dziedzictwa” oraz „Budowa i promocja wizerunku Polski za granicą”.

Panel dyskusyjny poświęcony odbudowie Pałacu Saskiego, 11.01.2023. Fot. T. Tołłoczko/BN

Odbudować nieodbudowane – dyskusja o Pałacu Saskim

Podczas pierwszego dnia Kongresu Niepodległa zgromadzeni na sali plenarnej wzięli udział w panelu pt. „Odbudować nieodbudowane – wokół odbudowy Pałacu Saskiego, Pałacu Brühla oraz kamienic przy ul. Królewskiej”. Dyskusję poprowadził dr Michał Laszczkowski, dyrektor Narodowego Instytutu Konserwacji Zabytków. Jedno z pierwszych pytań, dotyczące m.in. zachowania zabytkowych reliktów, skierował do prof. dr. hab. Jakuba Lewickiego, Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Następnie moderator dyskusji podniósł kolejny ważki temat – rewitalizację Ogrodu Saskiego oraz ożywienie placu Piłsudskiego w oparciu o zaproponowaną przez Pałac Saski sp. z o.o. koncepcję „Zielonej Osi Saskiej”. W tej kwestii głos zabrał Michał Olszewski, zastępca prezydenta m.st. Warszawy, według którego odbudowa zachodniej pierzei placu Piłsudskiego będzie miała pozytywny wpływ na ożywienie tej przestrzeni, natomiast jego skalę zdeterminują przyszłe funkcje historycznych budynków.

O zakończonej już sukcesem odbudowie innego Pałacu Saskiego – podróżnej rezydencji króla Augusta III, znajdującej się w Kutnie, na trasie z Warszawy do Drezna – opowiadał kolejny prelegent dr Piotr Stasiak, zastępca dyrektora Muzeum Regionalnego w Kutnie. Obiekt został już oddany przez wykonawcę, obecnie urządzane są w nim ekspozycje muzealne, a oficjalne otwarcie planowane jest na wrzesień br. Głos w dyskusji zabrał także dr arch. Tomasz Jeleński, prezes Stowarzyszenia INTBAU Polska i przewodniczący INTBAU College of Chapters, który w swym wystąpieniu szczególną uwagę zwrócił na potrzebę jak najwierniejszego odtworzenia detalu, w tym płaskorzeźb. Do tego wątku nawiązał później moderator panelu, wspominając o współpracy Pałac Saski sp. z o.o. z wieloma instytucjami, takimi jak choćby Stowarzyszenie Architektów Polskich, Muzeum Ziemi PAN czy Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie.

Transmisja panelu dyskusyjnego:

Kawiarnia paryska

W ofercie Kongresu, poza dyskusjami i sesjami plenarnymi, znalazły się również stoiska kilku instytucji związanych z kulturą i dziedzictwem. Wystawcy prezentowali swoje materiały edukacyjne w postaci książek, gier, czy też plakatów. Na uczestników wydarzenia czekała również niepowtarzalna okazja odwiedzenia kawiarni w klimacie okresu dwudziestolecia międzywojennego. Przedwojenne kredensy, gramofon oraz drewniany wieszak z cylindrami to tylko niektóre z elementów inscenizacji stoiska Pałac Saski sp. z o.o. Ubrane w historyczne stroje panie wręczały kawiarnianym gościom plakaty ze zdjęciami pochodzącymi z wystawy „Okruchy Przeszłości” oraz materiały edukacyjne dla dzieci w postaci Niemapy, czyli bogato ilustrowanej mapy Ogrodu Saskiego z historycznymi opowieściami i zadaniami do wykonania. W menu kawiarni znalazła się również nieszablonowa pozycja – przejażdżka bryczką przed Pałacem Saskim – możliwa dzięki okularom przeznaczonym do oglądania wirtualnej rzeczywistości. Widoczną podczas podróży kolumnadę Pałacu Saskiego, oddzielającą tętniący życiem plac Piłsudskiego od Ogrodu Saskiego, dziś oglądamy jeszcze przy użyciu okularów VR, jednak już w tej dekadzie stanie się ona istniejącym w realnym świecie elementem architektury Warszawy.

Fotorelacja z Kongresu (Fot. T. Tołłoczko/BN):

aktualności

Pałac Saski po sąsiedzku: udział w warszawskich wydarzeniach plenerowych

Choć kolejna, trzecia edycja Święta Ogrodu Saskiego przeszła już do historii, to nie jedyna okazja, by na świeżym powietrzu poczuć atmosferę lat 20. i 30. ubiegłego wieku. Także podczas dzielnicowych wydarzeń sąsiedzkich, które odbywają się w całej Warszawie, można zobaczyć, jak kiedyś wyglądało życie wokół Pałacu Saskiego, lub wziąć udział w tematycznych warsztatach edukacyjnych dla dzieci, […]

Ze Święta Ogrodu Saskiego relacja krótka

Święto Ogrodu Saskiego to wyjątkowe wydarzenie plenerowe w przestrzeni najstarszego w Polsce parku publicznego. 25 maja 2024 r. ogrodowe alejki oraz stołeczny plac Piłsudskiego po raz trzeci gościły dziesiątki tysięcy osób, które na jeden dzień miały okazję przenieść się w czasie do okresu międzywojnia. Parady zabytkowych aut i bicykli, występy brass bandów, orkiestr i grup […]

Program 3. edycji Święta Ogrodu Saskiego

25 maja 2024 r., godz. 10.00-20.30, Ogród Saski w Warszawie Program ramowy: 10.00 – parada przez Ogród Saski – start ul. Niecała 14 (przy szkole podstawowej) 10.00-14.00 – warsztaty dla dzieci w wieku 5-12 lat związane z Pałacem i Ogrodem Saskim, w tym m.in. warsztaty sitodruku; lokalizacja: scena przy sadzawce 10.20-20.00 – retro stoiska w głównej alei Ogrodu Saskiego […]

Ścieżka edukacyjna „Wokół piwnic Pałaców Saskiego i Brühla”

Co kryje się za ogrodzeniem na pl. Piłsudskiego? Ciekawych historii tego miejsca zapraszamy na drugi sezon zwiedzania reliktów istniejącego tu jeszcze niecały wiek temu zespołu pałaców i kamienic. W tym roku – jak sugeruje zresztą nazwa „Wokół piwnic Pałaców Saskiego i Brühla” – ścieżka edukacyjna została poszerzona o nową przestrzeń. Oprócz reliktów Pałacu Saskiego zwiedzający […]

„Pałac wszystkich przyszłości” – spotkanie z twórcami podczas Warszawskich Targów Książki

Miejsce, od którego zaczyna się przygoda ze stolicą, nowoczesny hub kultury, centralny punkt miasta, słowem: pałac wszystkich przyszłości – tymi wszystkimi określeniami opisać można będzie gmachy powstałe w wyniku odbudowy zachodniej pierzei pl. marsz. J. Piłsudskiego w Warszawie. Najważniejszy punkt na Osi Saskiej łączącej Trakt Królewski i Stare Miasto z nowoczesnym centrum stolicy – centrum kultury, […]

Przed nami Święto Ogrodu Saskiego

Już w sobotę 25 maja 2024 r. od godz. 10 zapraszamy wszystkich, małych i dużych, miłośników rozrywki na świeżym powietrzu na 3. edycję Święta Ogrodu Saskiego. Alejki najstarszego w Polsce publicznego parku miejskiego wypełnią retro atrakcje i muzyka na żywo, a wieczorem parkiet nad sadzawką rozgrzeją przeboje sprzed wieku w wykonaniu Warszawskiej Orkiestry Sentymentalnej i […]

Pomnik księcia Józefa Poniatowskiego – nowa książka o historii symbolu

Pomnik księcia Józefa Poniatowskiego to jeden z najbardziej rozpoznawalnych monumentów w przestrzeni współczesnej Warszawy. Mniej znane są jednak jego zawiłe losy, które odzwierciedlają burzliwą historię Polski ostatnich stuleci. Nowa publikacja naukowa pt. „Golec rzymski w koszuli. Pomnik księcia Józefa Poniatowskiego w Warszawie” kreśli fascynujący portret arcydzieła Bertela Thorvaldsena, jednocześnie odkrywając nieznane karty jego historii. Ponad […]

Monitoring geodezyjny Grobu Nieznanego Żołnierza

Nie wszystkie prace związane z odbudową zachodniej pierzei pl. Piłsudskiego są tak widowiskowe, jak budowa zadaszenia nad wpisanymi do rejestru zabytków reliktami Pałacu Saskiego. Do takich działań, które są potrzebne podczas przygotowania inwestycji, choć większość postronnych ich nie dostrzeże, należy monitoring geodezyjny Grobu Nieznanego Żołnierza. Czym jest monitoring geodezyjny? Monitoring geodezyjny budynku to proces, który polega […]

Konferencja „Dziedzictwo kultury a proces inwestycyjny” w Katowicach

8 kwietnia 2024 r. w Muzeum Śląskim w Katowicach odbyła się konferencja naukowa pod tytułem „Dziedzictwo kultury a proces inwestycyjny”. Organizatorem wydarzenia było Centrum Badawcze Publicznego Prawa Konkurencji i Regulacji Sektorowych Uniwersytetu Śląskiego wspólnie z Muzeum Śląskim, Głównym Instytutem Górnictwa oraz Szkołą Główną Handlową. Celem konferencji było pochylenie się nad wpływem zabytków nieruchomych na aspekty […]

Zabytkowe mury Pałacu Saskiego zadaszone

W marcu 2024 r. zakończyły się prace związane z budową zadaszenia nad zabytkowymi piwnicami Pałacu Saskiego. Tym samym pozostałości pałacowych murów zyskały ochronę przed niekorzystnym wpływem opadów atmosferycznych na obszarze ponad 2100 m2. Dwie niezależne metalowe konstrukcje z pokryciem z membrany PVC wykonała firma Protan Elmark. Budowa zadaszenia nad reliktami Pałacu Saskiego Odsłonięte w ramach […]