Kontrast
Czcionka
aktualności

Koncepcja Zielonej Osi Saskiej

Odbudowa Pałacu Saskiego, Pałacu Brühla oraz kamienic przy ul. Królewskiej kojarzy się przede wszystkim z zabytkowymi gmachami, które zniknęły z przestrzeni placu Piłsudskiego w wyniku wojennych działań nazistowskich Niemiec i które, na mocy ustawy z 11 sierpnia 2021 roku, mają powrócić w kształcie z ostatniego dnia sierpnia 1939 roku. Należy jednak pamiętać, że teren inwestycji to również bezpośrednie sąsiedztwo z jednym z najstarszych i najbardziej znanych polskich parków miejskich: Ogrodem Saskim, który dziś pełni skromną rolę parku przechodniego. By przywrócić dawny blask temu miejscu, spółka celowa Pałac Saski sp. z o.o. wychodzi z inicjatywą „Zielona Oś Saska”.

Mając na uwadze dobro zielonej przestrzeni w sercu Warszawy, Pałac Saski sp. z o.o. proponuje nawiązanie współpracy z organami miasta celem przeprowadzenia kompleksowej rewitalizacji Ogrodu Saskiego w duchu zrównoważonego rozwoju, promowania bioróżnorodności i przeciwdziałania zmianom klimatycznym. W ramach swych działań przy odbudowie zachodniej pierzei placu Piłsudskiego, spółka oferuje wsparcie w wykonaniu pełnej diagnozy stanu zasobów przyrodniczych, prowadzeniu monitoringu przyrodniczego oraz pielęgnacji zadrzewień parkowych, by poprawić kondycję drzew i zapewnić bezpieczeństwo osób odwiedzających ogród. Wszystkie proponowane działania wykonane zostaną z dbałością o ciągłość historyczną szaty roślinnej, z poszanowaniem najstarszych egzemplarzy drzew. Więcej informacji na temat ich ochrony zdradza dr hab. Ewa Zaraś-Januszkiewicz, adiunkt Katedry Ochrony Środowiska i Dendrologii SGGW, w jednym z poprzednich artykułów.

Relikty Pałacu Saskiego na tle Ogrodu Saskiego, 2022. Fot. mat. własne

Ogród Saski jak za dawnych lat

W perspektywie długoterminowej, spółka proponuje współpracę przy przywróceniu walorów Ogrodu Saskiego z okresu międzywojennego, odchodząc od współczesnego, przechodniego charakteru ogrodu, na rzecz jego dawnego wizerunku zielonego salonu Warszawy. Kluczowymi elementami rewitalizacji byłyby wymiana nawierzchni bitumicznych, które negatywnie wpływają na bilans wodny i termiczny przestrzeni, stworzenie nisz ekologicznych dla fauny miejskiej, takiej jak ptaki czy jeże i wiewiórki, oraz odtworzenie układów zieleni zgodnie z regułami ogrodnictwa historycznego.

W proponowanej koncepcji gospodarka zielenią wokół terenu realizowanej inwestycji nie będzie skupiać się wyłącznie na Ogrodzie Saskim. Plac Piłsudskiego z odbudowanymi pałacami i kamienicami ma być miejscem przyjaznym mieszkańcom i tętniącym życiem, a stworzeniu takiej atmosfery sprzyjać będzie niewątpliwie zwiększenie powierzchni terenów zielonych. We współpracy z ekspertami ze Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego opracowywana jest koncepcja zadrzewienia przestrzeni placu po obu jego stronach, od ul. Królewskiej i Wierzbowej.

Warszawa, Ogród Saski, 1900-1904. Źródło: Polona

Historyczna Oś Saska

Plan pierwszego oblicza Osi Saskiej przypominał dwa odwrócone wachlarze. Linia osi biegła od Krakowskiego Przedmieścia, kontynuując przez dzisiejszy pl. Piłsudskiego i historyczny Pałac Saski, aż po dzisiejsze Hale Mirowskie (dawne Koszary Mirowskie). Dziś o założeniu tym przypomina pamiątkowa płyta wyznaczającą początek osi. Ogród Saski to nie tylko zielona wyspa w sercu współczesnej Warszawy zapewniająca tlen, miłe oku widoki czy po prostu spokojne miejsce na chwilę wytchnienia – to także przestrzeń nierozerwalnie związana z historią stolicy. Niezwykle szykowny park, który stworzono dla króla Augusta II w stylu francuskim, został bowiem udostępniony mieszkańcom Warszawy już w 1727 roku. Tym samym ogród stał się pierwszym parkiem publicznym stolicy, a nawet całej Polski. To jednak nie jedyna jego palma pierwszeństwa: to także na tym terenie, w nieistniejącym już budynku Operalni, w 1765 roku, po raz pierwszy wystąpił polski profesjonalny zespół aktorski, dając początek współczesnemu Teatrowi Narodowemu. Wiek dziewiętnasty przyniósł istotne zmiany: po zniszczeniach okresu insurekcji kościuszkowskiej ogród odrodził się w nowej formie, porzucając geometryczny rygor na rzecz łagodniejszych kształtów parku angielskiego. Ten otwarty salon Warszawy w drugiej połowie wieku tętnił życiem – o tym, jak ważne dla socjety były spacery jego alejkami, wspominał choćby Bolesław Prus. Przychodzono tu także do wód mineralnych, odwiedzano kawiarnię, a także oglądano sztuki w Teatrze Letnim.

Aktualności

Co będzie w Pałacu Saskim?

Jednym z najczęściej zadawanych pytań związanych z odbudową Pałacu Saskiego, Pałacu Brühla i kamienic przy ul. Królewskiej jest pytanie o przeznaczenie odtworzonych budynków. By na nie odpowiedzieć, podsumowujemy dla Państwa wszelkie publiczne informacje na temat przyszłych funkcji użytkowych zrekonstruowanych budowli przy placu Piłsudskiego. Co było w Pałacu Saskim? Na pytanie, co znajdzie się w gmachach […]
Widok z lotu ptaka na Ogród Saski, Plac Piłsudskiego w Warszawie oraz odkryte relikty Pałacu Saskiego.

Odpowiedź Zarządu Pałac Saski sp. z o.o. na stanowisko Rady M. St. Warszawy ws. gospodarki zielenią wokół terenu odbudowy

Warszawa, 18.11.2022 r. Szanowni Państwo Radni Miasta Stołecznego Warszawy, pozwalamy sobie pisać do Państwa w celu wyjaśnienia nieporozumienia, do jakiego – w naszej opinii – doszło podczas LXXII Sesji Rady Miasta Stołecznego Warszawy w dn. 17 listopada br. „Oczekujemy minimalizacji negatywnych skutków dla środowiska w związku z planowaną odbudową Pałacu Saskiego i sąsiednich budynków” – […]

Koncepcja Zielonej Osi Saskiej

Odbudowa Pałacu Saskiego, Pałacu Brühla oraz kamienic przy ul. Królewskiej kojarzy się przede wszystkim z zabytkowymi gmachami, które zniknęły z przestrzeni placu Piłsudskiego w wyniku wojennych działań nazistowskich Niemiec i które, na mocy ustawy z 11 sierpnia 2021 roku, mają powrócić w kształcie z ostatniego dnia sierpnia 1939 roku. Należy jednak pamiętać, że teren inwestycji […]

„Przywracamy Serce Niepodległej” – wystawa plenerowa i dyskusja w Łodzi

„Przywracamy Serce Niepodległej” to tytuł wystawy plenerowej, która w tym roku odwiedziła już Kraków i Poznań, a w najbliższy czwartek, czyli 17 listopada, dotrze do Łodzi i na miesiąc zagości przed wejściem do Biblioteki Uniwersytetu Łódzkiego. Jej otwarciu towarzyszyć będzie dyskusja na temat perspektywy odbudowy Pałacu Saskiego i Pałacu Brühla, która odbędzie się wewnątrz budynku […]

Koncerty, tańce, parady i warsztaty: tak 11 listopada świętowali uczestnicy Festiwalu Niepodległa

Za nami piąta edycja Festiwalu Niepodległa na Krakowskim Przedmieściu, który odbył się 11.11.2022 r. Jak szacują organizatorzy, w tym pełnym muzyki i tańca wydarzeniu wzięły udział dziesiątki tysięcy osób, które Święto Niepodległości postanowiły obchodzić na Trakcie Królewskim, biorąc udział w koncertach i rodzinnych warsztatach. Nie zabrakło również akcentów przeszłości, takich jak przejażdżki na bicyklach, pokazy […]

Płaskorzeźby z Pałacu Brühla w zbiorach Muzeum Ziemi PAN

Muzeum Ziemi Polskiej Akademii Nauk wesprze proces odbudowy zachodniej pierzei pl. Piłsudskiego – 9 listopada 2022 r. podpisany został list intencyjny, w którym strony deklarują wolę współpracy. Będzie się ona opierać na wspólnych działaniach na rzecz promocji i upowszechniania nauki, ochrony dziedzictwa i odnowy zabytków, a także na prowadzeniu badań naukowych. Przedmiotem tych ostatnich będą […]

Festiwal Niepodległa na Krakowskim Przedmieściu

Wzorem lat ubiegłych również i w tym roku z okazji Święta Niepodległości w Warszawie odbędzie się Festiwal Niepodległa na Krakowskim Przedmieściu. Wraz z Biurem Programu „Niepodległa” serdecznie zapraszamy do udziału w tym wyjątkowym, radosnym wydarzeniu już w najbliższy piątek, 11 listopada 2022 r., w godzinach 13-20. Przy dźwiękach orkiestr oraz kapel ulicą przemaszerują kolorowe parady, […]

Nowe życie zniszczonych zabytków: konferencja na Zamku Królewskim

Podczas trzydniowej konferencji na Zamku Królewskim w Warszawie, która zakończyła się 29 października 2022 roku, eksperci w dziedzinach związanych z konserwacją i ochroną dziedzictwa materialnego dyskutowali o różnych koncepcjach rewitalizacji zabytkowych budowli. „Odbudowa, restytucja czy trwała ruina? Nowe życie obiektów rezydencjonalnych” to jeden z tematów czteroletniego cyklu konferencji poświęconych podniesieniu z ruin warszawskiej rezydencji królewskiej, […]

Wystawa „Okruchy przeszłości”: otwarcie miejskiej galerii sztuki w Warszawie

18 października 2022 roku na pl. marsz. J. Piłsudskiego w Warszawie odbyło się uroczyste otwarcie wystawy „Okruchy przeszłości”. Ekspozycja archiwalnych zdjęć oraz plansz edukacyjnych znalazła swoje miejsce na ogrodzeniu terenu inwestycji odbudowy Pałacu Saskiego, Pałacu Brühla oraz kamienic przy ul. Królewskiej w Warszawie. Co zobaczymy na wystawie? Nowo otwarta wystawa przedstawia „okruchy przeszłości”, czyli artefakty […]

Ochrona drzew w Ogrodzie Saskim podczas odbudowy zachodniej pierzei pl. Piłsudskiego

Odbudowa Pałacu Saskiego, Pałacu Brühla oraz kamienic przy ul. Królewskiej to nie tylko wyzwanie architektoniczne, lecz również potrzeba odpowiedzialnej gospodarki zielenią sąsiedniego Ogrodu Saskiego. Dzięki podjętej już w czerwcu 2022 roku współpracy spółki Pałac Saski ze Szkołą Główną Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie, uformowano zespół naukowców, którzy opracowują ekspertyzę dotyczącą stanu znajdujących się w Ogrodzie Saskim […]