Kontrast
Czcionka
aktualności

Fenomen Pałaców Saskiego i Brühla – cykl na YouTube

Historię Pałaców Saskiego i Brühla nie sposób streścić w kilku słowach, ale można przybliżyć jej najciekawsze rozdziały w dwunastu krótkich filmach.  W cyklu „Fenomen”, który publikujemy co tydzień na naszym kanale YouTube, historycy, archeolodzy i znawcy architektury m.in. pasjonująco tłumaczą, jak kryptolodzy z Pałacu Saskiego pomogli pokonać III Rzeszę czy pokazują, jak jadano na królewskim dworze. Punktem odniesienia dla całego cyklu są prace archeologiczne prowadzone na terenie dawnego kompleksu Pałacu Brühla.

Cykl filmowy „Fenomen”

Nazwa cyklu filmów na YouTube nawiązuje do fenomenu, jakim były Pałac Saski i Pałac Brühla – miejsce wyjątkowe dla polskiej historii. Do udziału w każdym z dwunastu odcinków zaprosiliśmy specjalistów w dziedzinach m.in. historii, archeologii, architektury czy varsavianistyki. W swych opowieściach, wzbogaconych o archiwalne ujęcia Warszawy i inne materiały historyczne, poruszają najciekawsze wątki związane z pałacami Saskim i Brühla oraz ich najbliższym otoczeniem.

Historia odkryta na nowo

Punktem wyjścia dla filmowego cyklu są badania archeologiczne na terenie dawnego Pałacu Brühla, które są częścią prowadzonej właśnie inwestycji odbudowy Pałacu Saskiego, Pałacu Brühla oraz trzech kamienic przy ul. Królewskiej w Warszawie. Od połowy 2023 roku archeolodzy dzień po dniu eksplorowali kolejne warstwy kulturowe odnajdując skarby ukryte tuż pod powierzchnią ziemi, której nie badano od blisko 80 lat. Tyle czasu minęło bowiem od wysadzenia dwóch sąsiadujących ze sobą gmachów, które w okresie międzywojennym zajmowało Ministerstwo Spraw Zagranicznych (Pałac Brühla) i Sztab Generalny Wojska Polskiego (Pałac Saski).

Prace archeologiczne przyniosły dotychczas wiele odkryć. Do całkowicie niespodziewanych znalezisk należy okazały fragment rzeźby przedstawiającej kobiecą postać i opatrzonej podpisem „Chwała” na cokole. Być może nie wzbudziłby aż takiego zaskoczenia – bo przecież znaleziono również i inne fragmenty rzeźb – gdyby nie fakt, że bliźniaczy pomnik z tą samą inskrypcją od lat stoi kilkaset metrów dalej, dumnie zdobiąc główną aleję Ogrodu Saskiego. Ze względu na ogrom nowych informacji, który przynoszą wykopaliska, jednym z najważniejszych gości cyklu „Fenomen” jest Michał Grabowski, kierownik badań archeologicznych.

Na czym polega „fenomen” Pałacu Saskiego i Pałacu Brühla?

Zanim archeolodzy wbili pierwszą łopatę, teren został sprawdzony przez sapera. Już podczas pierwszych dni jego prac, tuż pod powierzchnią ziemi odnaleziono łuskę do karabinu typu Mauser pochodzącą najprawdopodobniej z 1939 roku. Od ujęcia tej łuski – niemego świadka historii – rozpoczyna się pierwszy odcinek cyklu „Fenomen”, w którym historyk dr Tomasz Leszkowicz wyjaśnia przyczyny wysadzenia obydwu pałaców w powietrze w schyłkowym momencie wojny, czyli w grudniu 1944 roku.

Zanim jednak rozpętało się wojenne piekło i pałace zniknęły z mapy Warszawy, ich najbliższe otoczenie przez blisko 300 lat tętniło życiem. Widzowie serii będą mieli okazję bliżej poznać zarówno historię pałaców, jak i znajdującego się dawniej tuż za ich ścianami pierwszego w Polsce publicznego parku, czyli Ogrodu Saskiego. Dowiedzą się także, jak wyglądało XVIII-wieczne menu warszawskich elit, o czym opowiada historyk dr hab. Jarosław Dumanowski.

Jak polscy naukowcy pomogli pokonać III Rzeszę? Jakie nowinki techniczne pojawiły się w Warszawie w XIX wieku? Wreszcie, dlaczego Pałac Saski i Pałac Brühla przez tyle lat nie zostały odbudowane? Te kwestie wyjaśnią bohaterowie kolejnych odcinków. Zapraszamy do oglądania cyklu „Fenomen” już teraz na naszym kanale YouTube.

Projekt dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego – Odbudowa Pałacu Saskiego, Pałacu Brühla oraz kamienic przy ul. Królewskiej – prace przygotowawcze.

aktualności

Pozostałości ceglanych murów Pałacu Saskiego oraz obok nowe bloki betonowe będące elementem konstrukcji zadaszenia reliktów. W tle dwa dźwigi - większy, żółty z wyższym wysięgnikiem po lewej stronie i mniejszy pomarańczowy po prawej. Za dźwigami po prawej stronie powstająca metalowa konstrukcja zadaszenia, po lewej za ogrodzeniem fragment Grobu Nieznanego Żołnierza.

Zadaszenie reliktów Pałacu Saskiego

Trwa budowa zadaszenia nad wpisanymi do rejestru zabytków reliktami piwnic Pałacu Saskiego. Powstające na łącznej powierzchni ponad 2100 m2 konstrukcje pozwolą ochronić zabytkowe mury przed negatywnym wpływem warunków atmosferycznych. Ze względu na szczególny charakter historycznej i reprezentacyjnej przestrzeni pl. Piłsudskiego oraz zapisy ustawy o odbudowie Pałacu Saskiego, Pałacu Brühla i kamienic przy ul. Królewskiej, cały […]

Odbuduj z nami trzysta lat polskiej historii

Dzięki przysyłanym zdjęciom z domowych archiwów, Fototeka Pałacu Saskiego nieprzerwanie rozrasta się. Każde nowe ujęcie tego gmachu, jak i Pałacu Brühla i trzech kamienic przy ul. Królewskiej, które trafia do wspólnie tworzonego albumu, może pomóc w odbudowie. Więcej o celu Fototeki, odbudowy, jak i żmudnym procesie przywrócenia zachodniej pierzei pl. Piłsudskiego w Warszawie, opowiadają Mariusz […]
Wielokolorowa grafika, niebieskie cyfry "2024", białe "32" i napis "FINAŁ AUKCJE" (litery pomarańczowe, żółte i różowe" oraz czerwone serce z białym napisem "wielka orkiestra świątecznej pomocy"

Gramy z WOŚP: zwiedzanie piwnic Pałacu Saskiego

Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy gra już po raz 32. W tym roku wylicytować można również ekskluzywny spacer wokół piwnic Pałacu Saskiego. Zwycięzca licytacji wraz z osobą towarzyszącą będzie miał okazję zobaczyć z bliska historyczne mury i dowiedzieć się więcej o procesie odbudowy. Pałac Saski na aukcji WOŚP Kolejny finał Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy odbędzie się już […]

2023: podsumowanie działań Pałac Saski sp. z o.o.

Minęły dwa lata odkąd ruszyła inwestycja odbudowy Pałacu Saskiego, Pałacu Brühla oraz trzech kamienic przy ul. Królewskiej w Warszawie, realizowana w oparciu o przyjętą przez Sejm i Senat ustawę z 11 sierpnia 2021 r. Po odsłonięciu reliktów piwnic Pałacu Saskiego przyszedł czas na archeologiczne eksploracje terenu Pałacu Brühla. Owocem pierwszego etapu badań na tym obszarze […]

Co o odbudowie Pałacu Saskiego sądzą Polacy?

Jeszcze przed powołaniem spółki odpowiedzialnej za odbudowę zachodniej pierzei pl. Piłsudskiego przeprowadzono ogólnopolskie badania społeczne na temat świadomości i poglądów związanych z historią i odbudową Pałacu Saskiego. Podobne sondaże zrealizowano ponownie z końcem roku 2022 i 2023, a ich celem było rozpoznanie ewentualnych zmian w postrzeganiu inwestycji odbudowy. Świadomość historyczna, jak i wiedza o odbudowie […]

Zabytki i zagadki archeologiczne z wykopalisk Pałacu Brühla

Już na samym początku prace archeologiczne na terenie dawnego kompleksu Pałacu Brühla przyniosły niespodziewane znaleziska, takie jak połowicznie zachowana rzeźba „Chwała”. Kolejne tygodnie i miesiące działań również nas nie rozczarowały. W toku prac znaleziono wiele mniejszych, ale równie ciekawych zabytków ruchomych, które odsłaniają przed nami kolejne karty historii tego miejsca. Z ziemi wyłoniono nawet istne […]
okładka cyklu filmów na temat Pałacu Saskiego i Pałacu Brühla. Na samym środku napis "FENOMEN" na beżowym tle.

Fenomen Pałaców Saskiego i Brühla – cykl na YouTube

Historię Pałaców Saskiego i Brühla nie sposób streścić w kilku słowach, ale można przybliżyć jej najciekawsze rozdziały w dwunastu krótkich filmach.  W cyklu „Fenomen”, który publikujemy co tydzień na naszym kanale YouTube, historycy, archeolodzy i znawcy architektury m.in. pasjonująco tłumaczą, jak kryptolodzy z Pałacu Saskiego pomogli pokonać III Rzeszę czy pokazują, jak jadano na królewskim dworze. […]

Broszura edukacyjna „Pałac Saski. Niezwykłe miejsce w niezwykłym mieście”

Do mazowieckich szkół dotarły już egzemplarze broszury edukacyjnej „Pałac Saski. Niezwykłe miejsce w niezwykłym mieście”. Przygotowany przez Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne materiał w przystępny i zwięzły sposób opisuje historię pałaców Saskiego i Brühla na tle historii Warszawy i kraju. Broszurę uzupełniają scenariusze lekcyjne, z których mogą skorzystać nauczyciele szkół podstawowych i ponadpodstawowych. Kolorowa publikacja zawiera […]
Na metalowym ogrodzenia dwie plansze z nadrukowanymi wizualizacjami: po lewej okrągła sala z fotelami wokół, po prawej widok z lotu ptaka na odbudowany zespół Pałaców Saskiego i Brühla oraz kamienic przy ul. Królewskiej w Warszawie. W tle za ogrodzeniem liściaste drzewa Ogrodu Saskiego w barwie żółtej i zielono-żółtej.

Wystawa: koncepcje odbudowy Pałacu Saskiego

Zakończony 12 października 2023 r. międzynarodowy konkurs architektoniczno-urbanistyczny zaowocował powstaniem pięciu koncepcji odbudowy Pałacu Saskiego, Pałacu Brühla i kamienic przy ul. Królewskiej w Warszawie. Wszystkie prace laureatów – w tym zwycięską autorstwa WXCA Group sp. z o.o. – prezentujemy na wystawie w przestrzeni pl. Piłsudskiego. Wystawa prac konkursowych Wszystkich, którzy zastanawiają się, jak będzie wyglądał […]

Rusza Fototeka Pałacu Saskiego

Za nami szeroka analiza materiałów dotyczących Pałacu Saskiego, Pałacu Brühla i kamienic przy ul. Królewskiej w archiwach krajowych i zagranicznych. Wierzymy jednak, że kluczowe fotografie Pałacu Saskiego i jego okolic sprzed 1945 roku znajdują się w domowych zbiorach. Jeśli masz prywatne zdjęcia serca Warszawy, podziel się nimi i odbuduj z nami trzysta lat polskiej historii. […]