Kontrast
Czcionka
aktualności

Fenomen Pałaców Saskiego i Brühla – cykl na YouTube

Historię Pałaców Saskiego i Brühla nie sposób streścić w kilku słowach, ale można przybliżyć jej najciekawsze rozdziały w dwunastu krótkich filmach.  W cyklu „Fenomen”, który publikujemy co tydzień na naszym kanale YouTube, historycy, archeolodzy i znawcy architektury m.in. pasjonująco tłumaczą, jak kryptolodzy z Pałacu Saskiego pomogli pokonać III Rzeszę czy pokazują, jak jadano na królewskim dworze. Punktem odniesienia dla całego cyklu są prace archeologiczne prowadzone na terenie dawnego kompleksu Pałacu Brühla.

Cykl filmowy „Fenomen”

Nazwa cyklu filmów na YouTube nawiązuje do fenomenu, jakim były Pałac Saski i Pałac Brühla – miejsce wyjątkowe dla polskiej historii. Do udziału w każdym z dwunastu odcinków zaprosiliśmy specjalistów w dziedzinach m.in. historii, archeologii, architektury czy varsavianistyki. W swych opowieściach, wzbogaconych o archiwalne ujęcia Warszawy i inne materiały historyczne, poruszają najciekawsze wątki związane z pałacami Saskim i Brühla oraz ich najbliższym otoczeniem.

Historia odkryta na nowo

Punktem wyjścia dla filmowego cyklu są badania archeologiczne na terenie dawnego Pałacu Brühla, które są częścią prowadzonej właśnie inwestycji odbudowy Pałacu Saskiego, Pałacu Brühla oraz trzech kamienic przy ul. Królewskiej w Warszawie. Od połowy 2023 roku archeolodzy dzień po dniu eksplorowali kolejne warstwy kulturowe odnajdując skarby ukryte tuż pod powierzchnią ziemi, której nie badano od blisko 80 lat. Tyle czasu minęło bowiem od wysadzenia dwóch sąsiadujących ze sobą gmachów, które w okresie międzywojennym zajmowało Ministerstwo Spraw Zagranicznych (Pałac Brühla) i Sztab Generalny Wojska Polskiego (Pałac Saski).

Prace archeologiczne przyniosły dotychczas wiele odkryć. Do całkowicie niespodziewanych znalezisk należy okazały fragment rzeźby przedstawiającej kobiecą postać i opatrzonej podpisem „Chwała” na cokole. Być może nie wzbudziłby aż takiego zaskoczenia – bo przecież znaleziono również i inne fragmenty rzeźb – gdyby nie fakt, że bliźniaczy pomnik z tą samą inskrypcją od lat stoi kilkaset metrów dalej, dumnie zdobiąc główną aleję Ogrodu Saskiego. Ze względu na ogrom nowych informacji, który przynoszą wykopaliska, jednym z najważniejszych gości cyklu „Fenomen” jest Michał Grabowski, kierownik badań archeologicznych.

Na czym polega „fenomen” Pałacu Saskiego i Pałacu Brühla?

Zanim archeolodzy wbili pierwszą łopatę, teren został sprawdzony przez sapera. Już podczas pierwszych dni jego prac, tuż pod powierzchnią ziemi odnaleziono łuskę do karabinu typu Mauser pochodzącą najprawdopodobniej z 1939 roku. Od ujęcia tej łuski – niemego świadka historii – rozpoczyna się pierwszy odcinek cyklu „Fenomen”, w którym historyk dr Tomasz Leszkowicz wyjaśnia przyczyny wysadzenia obydwu pałaców w powietrze w schyłkowym momencie wojny, czyli w grudniu 1944 roku.

Zanim jednak rozpętało się wojenne piekło i pałace zniknęły z mapy Warszawy, ich najbliższe otoczenie przez blisko 300 lat tętniło życiem. Widzowie serii będą mieli okazję bliżej poznać zarówno historię pałaców, jak i znajdującego się dawniej tuż za ich ścianami pierwszego w Polsce publicznego parku, czyli Ogrodu Saskiego. Dowiedzą się także, jak wyglądało XVIII-wieczne menu warszawskich elit, o czym opowiada historyk dr hab. Jarosław Dumanowski.

Jak polscy naukowcy pomogli pokonać III Rzeszę? Jakie nowinki techniczne pojawiły się w Warszawie w XIX wieku? Wreszcie, dlaczego Pałac Saski i Pałac Brühla przez tyle lat nie zostały odbudowane? Te kwestie wyjaśnią bohaterowie kolejnych odcinków. Zapraszamy do oglądania cyklu „Fenomen” już teraz na naszym kanale YouTube.

Projekt dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego – Odbudowa Pałacu Saskiego, Pałacu Brühla oraz kamienic przy ul. Królewskiej – prace przygotowawcze.

aktualności

Pałac Saski po sąsiedzku: udział w warszawskich wydarzeniach plenerowych

Choć kolejna, trzecia edycja Święta Ogrodu Saskiego przeszła już do historii, to nie jedyna okazja, by na świeżym powietrzu poczuć atmosferę lat 20. i 30. ubiegłego wieku. Także podczas dzielnicowych wydarzeń sąsiedzkich, które odbywają się w całej Warszawie, można zobaczyć, jak kiedyś wyglądało życie wokół Pałacu Saskiego, lub wziąć udział w tematycznych warsztatach edukacyjnych dla dzieci, […]

Ze Święta Ogrodu Saskiego relacja krótka

Święto Ogrodu Saskiego to wyjątkowe wydarzenie plenerowe w przestrzeni najstarszego w Polsce parku publicznego. 25 maja 2024 r. ogrodowe alejki oraz stołeczny plac Piłsudskiego po raz trzeci gościły dziesiątki tysięcy osób, które na jeden dzień miały okazję przenieść się w czasie do okresu międzywojnia. Parady zabytkowych aut i bicykli, występy brass bandów, orkiestr i grup […]

Program 3. edycji Święta Ogrodu Saskiego

25 maja 2024 r., godz. 10.00-20.30, Ogród Saski w Warszawie Program ramowy: 10.00 – parada przez Ogród Saski – start ul. Niecała 14 (przy szkole podstawowej) 10.00-14.00 – warsztaty dla dzieci w wieku 5-12 lat związane z Pałacem i Ogrodem Saskim, w tym m.in. warsztaty sitodruku; lokalizacja: scena przy sadzawce 10.20-20.00 – retro stoiska w głównej alei Ogrodu Saskiego […]

Ścieżka edukacyjna „Wokół piwnic Pałaców Saskiego i Brühla”

Co kryje się za ogrodzeniem na pl. Piłsudskiego? Ciekawych historii tego miejsca zapraszamy na drugi sezon zwiedzania reliktów istniejącego tu jeszcze niecały wiek temu zespołu pałaców i kamienic. W tym roku – jak sugeruje zresztą nazwa „Wokół piwnic Pałaców Saskiego i Brühla” – ścieżka edukacyjna została poszerzona o nową przestrzeń. Oprócz reliktów Pałacu Saskiego zwiedzający […]

„Pałac wszystkich przyszłości” – spotkanie z twórcami podczas Warszawskich Targów Książki

Miejsce, od którego zaczyna się przygoda ze stolicą, nowoczesny hub kultury, centralny punkt miasta, słowem: pałac wszystkich przyszłości – tymi wszystkimi określeniami opisać można będzie gmachy powstałe w wyniku odbudowy zachodniej pierzei pl. marsz. J. Piłsudskiego w Warszawie. Najważniejszy punkt na Osi Saskiej łączącej Trakt Królewski i Stare Miasto z nowoczesnym centrum stolicy – centrum kultury, […]

Przed nami Święto Ogrodu Saskiego

Już w sobotę 25 maja 2024 r. od godz. 10 zapraszamy wszystkich, małych i dużych, miłośników rozrywki na świeżym powietrzu na 3. edycję Święta Ogrodu Saskiego. Alejki najstarszego w Polsce publicznego parku miejskiego wypełnią retro atrakcje i muzyka na żywo, a wieczorem parkiet nad sadzawką rozgrzeją przeboje sprzed wieku w wykonaniu Warszawskiej Orkiestry Sentymentalnej i […]

Pomnik księcia Józefa Poniatowskiego – nowa książka o historii symbolu

Pomnik księcia Józefa Poniatowskiego to jeden z najbardziej rozpoznawalnych monumentów w przestrzeni współczesnej Warszawy. Mniej znane są jednak jego zawiłe losy, które odzwierciedlają burzliwą historię Polski ostatnich stuleci. Nowa publikacja naukowa pt. „Golec rzymski w koszuli. Pomnik księcia Józefa Poniatowskiego w Warszawie” kreśli fascynujący portret arcydzieła Bertela Thorvaldsena, jednocześnie odkrywając nieznane karty jego historii. Ponad […]

Monitoring geodezyjny Grobu Nieznanego Żołnierza

Nie wszystkie prace związane z odbudową zachodniej pierzei pl. Piłsudskiego są tak widowiskowe, jak budowa zadaszenia nad wpisanymi do rejestru zabytków reliktami Pałacu Saskiego. Do takich działań, które są potrzebne podczas przygotowania inwestycji, choć większość postronnych ich nie dostrzeże, należy monitoring geodezyjny Grobu Nieznanego Żołnierza. Czym jest monitoring geodezyjny? Monitoring geodezyjny budynku to proces, który polega […]

Konferencja „Dziedzictwo kultury a proces inwestycyjny” w Katowicach

8 kwietnia 2024 r. w Muzeum Śląskim w Katowicach odbyła się konferencja naukowa pod tytułem „Dziedzictwo kultury a proces inwestycyjny”. Organizatorem wydarzenia było Centrum Badawcze Publicznego Prawa Konkurencji i Regulacji Sektorowych Uniwersytetu Śląskiego wspólnie z Muzeum Śląskim, Głównym Instytutem Górnictwa oraz Szkołą Główną Handlową. Celem konferencji było pochylenie się nad wpływem zabytków nieruchomych na aspekty […]

Zabytkowe mury Pałacu Saskiego zadaszone

W marcu 2024 r. zakończyły się prace związane z budową zadaszenia nad zabytkowymi piwnicami Pałacu Saskiego. Tym samym pozostałości pałacowych murów zyskały ochronę przed niekorzystnym wpływem opadów atmosferycznych na obszarze ponad 2100 m2. Dwie niezależne metalowe konstrukcje z pokryciem z membrany PVC wykonała firma Protan Elmark. Budowa zadaszenia nad reliktami Pałacu Saskiego Odsłonięte w ramach […]