Kontrast
Czcionka
aktualności

Wernisaż wystawy „Przywracamy Serce Niepodległej” w Krakowie

11 sierpnia w Krakowie, na Dziedzińcu Bastionu pod Kopcem Kościuszki, miała miejsce inauguracja wystawy „Przywracamy Serce Niepodległej”. Wydarzenie było świetną okazją do pogłębienia wiedzy o losach Pałacu Saskiego i Pałacu Brühla w oparciu o wątki poruszone przez znawców historii i architektury.

Plakat przedstawiający pomnika Księcia Józefa Poniatowskiego na koniu przed kolumnadą Pałacu Saskiego od strony placu. Na dole logotypy: Pałac Saski, Ośrodek Badań nad Pamięcią Zbiorową i Studiów Muzealnych oraz Komitet Kopca Kościuszki w Krakowie. Treść plakatu: [Wernisaż wystawy "Przywracamy serce Niepodległej" wraz z dyskusją o historii Pałacu Saskiego. 11.08.2022 godz. 16:00, Dziedziniec Bastionu pod Kopcem Kościuszki w Krakowie. Uczestnicy dyskusji: dr hab. prof. nadzw. Mieczysław Rokosz, prof. dr hab. Janusz Odziemkowski, dr hab. prof. UŁ Tadeusz Bernatowicz, prowadzenie: dr hab. prof. UAM Bartosz Korzeniewski. Wstęp wolny.]

W towarzyszącej wernisażowi dyskusji na temat dziejów tych dwóch budowli, będących świadkami jednych z najważniejszych zdarzeń w historii Rzeczpospolitej, udział wzięli:

- prof. dr hab. Janusz Józef Odziemkowski – historyk, profesor nauk humanistycznych, wykładowca Akademii Sztuki Wojennej i UKSW w Warszawie, specjalizuje się w historii powszechnej oraz historii Polski XIX i XX wieku, historii politycznej, tematyce społeczeństwa polskiego XIX stulecia, a także historii wojskowości i konfliktów zbrojnych,

- dr hab. Tadeusz Bernatowicz – profesor Uniwersytetu Łódzkiego, historyk sztuki, wykładowca akademicki, członek Polskiego Komitetu Narodowego ICOMOS, w swoich badaniach skupia się między innymi na zagadnieniach związanych z mecenatem magnackim XVI-XVIII wieku, architekturą Warszawy i Saksonii, czy też sztuką nowożytną na ziemiach Wielkiego Księstwa Litewskiego,

- dr hab. Mieczysław Rokosz – historyk, pracownik naukowy Uniwersytetu Jagiellońskiego, prezes Komitetu Kopca Kościuszki, specjalista w dziedzinie geografii historycznej, działa na rzecz ochrony zabytków i przyrody.

Panel dyskusyjny poprowadził dr hab. Bartosz Korzeniewski, profesor UAM filozof i kulturoznawca zajmujący się między innymi zagadnieniem pamięci zbiorowej czy polityką historyczną Polski i Niemiec. Wydarzenie zorganizowano we współpracy z Ośrodkiem Badań nad Pamięcią Zbiorową i Studiów Muzealnych oraz Komitetem Kopca Kościuszki.

Wystawa tablic ekspozycyjnych z historycznymi zdjęciami oraz tekstami, na pierwszym planie tematyka rekonstrukcji i odbudów na świecie.
Wystawa "Przywracamy Serce Niepodległej". Fot. mat. własne

Architektura Pałacu Saskiego

Podczas dyskusji prof. Tadeusz Bernatowicz przedstawił architektoniczną historię Pałacu Saskiego, którego początki sięgają II połowy XVII wieku, gdy swoją rezydencję na tym terenie wzniósł Jan Andrzej Morsztyn. Od tego czasu budynek wielokrotnie zmieniał swoje funkcje oraz wygląd, aż w XVIII wieku stał się symbolem dziedzictwa architektonicznego i kulturalnego epoki saskiej. Profesor wskazał również przyczyny największej jego metamorfozy, czyli przebudowy barokowej rezydencji na klasycystyczny pałac z charakterystyczną kolumnadą, którą pamiętamy z przedwojennych fotografii. Potrzeba przekształcenia architektonicznego i urbanistycznego tej części Warszawy wynikała bowiem z jednej strony z konieczności połączenia ciągu komunikacyjnego między placem Saskim a Ogrodem Saskim, a z drugiej nadania odpowiedniej, monumentalnej oprawy już wówczas chyba najważniejszemu w mieście placowi.

Tajne biura

Dzieje Pałacu w okresie dwudziestolecia międzywojennego przybliżył uczestnikom wernisażu prof. Janusz Odziemkowski, który przypomniał, że budynek przejęto z rąk niemieckiego wojska już w pierwszych dniach listopada 1918 roku. Szybko podjęto decyzję, że swoją siedzibę będzie w nim miał Sztab Generalny Wojska Polskiego, a z czasem umiejscowiono tu też biura Oddziału II, czyli polskiego wywiadu. To właśnie w Pałacu Saskim pracowano nad bolszewickimi szyfrogramami, co miało nieoceniony wpływ na przebieg wojny polsko-bolszewickiej, a szczególnie Bitwy Warszawskiej. Tutaj też Marian Rejewski, Jerzy Różycki i Henryk Zygalski po raz pierwszy złamali szyfr niemieckiej maszyny szyfrującej Enigma.

Miejsce pamięci

Na aspekt obecności Pałacu Saskiego w pamięci zbiorowej polskiego społeczeństwa zwrócił uwagę prof. Bartosz Korzeniewski, który przypomniał o jego zasłużonych mieszkańcach – marszałku Józefie Piłsudskim oraz Fryderyku Chopinie. Prof. Mieczysław Rokosz skupił z kolei uwagę słuchaczy na Grobie Nieznanego Żołnierza – miejscu czci wszystkich bezimiennych żołnierzy poległych w imię ojczyzny. Zburzenie otaczającego go Pałacu uznał za przejaw barbarzyństwa w niszczeniu zabytków Warszawy i spuścizny dziejowej Polski. W opinii profesora odbudowa zachodniej pierzei Placu Piłsudskiego stanowić będzie domknięcie procesu odbudowy Warszawy.

Wystawę w Krakowie można było zobaczyć do 20 września, później odwiedziła ona także Poznań (wystawa na przed Urzędem Wojewódzkim w dniach 13.10-14.11.2022, dyskusja w Muzeum Sztuk Użytkowych w Zamku Królewskim 13.10.2022) i Łódź (Biblioteka Uniwersytetu Łódzkiego, 15.11-16.12.2022). Kolejnym odsłonom również towarzyszyć będą eksperckie debaty, szczegóły wkrótce.

Aktualności

Stoisko stylizowane na kawiarnię z okresu dwudziestolecia międzywojennego. Na pierwszym planie na krzesłach przy stoliku siedzą dwaj mężczyźni w okularach do oglądania wirtualnej rzeczywistości. W tle ścianka z widokiem na Pałac Saski i logiem Pałac Saski sp. z o.o. oraz ubrana w historyczny strój kobieta.

Relacja z Kongresu Niepodległa: odbudowa Pałacu Saskiego

12 stycznia 2023 r. zakończył się dwudniowy Kongres Niepodległa podsumowujący obchody stulecia odzyskania przez Polskę niepodległości i odbudowy polskiej państwowości. Wydarzenie było okazją do zapoznania się z działalnością licznych instytucji związanych z kulturą i edukacją, których przedstawiciele podjęli również dyskusję nad perspektywami dla przyszłego rozwoju oferty kulturalnej i edukacyjnej kraju. Jeden z paneli poświęcony był […]
logo z napisem Kongres Niepodległa

Odbudować nieodbudowane – Pałac Saski na Kongresie Niepodległa

Już jutro, 11 stycznia 2023 roku rozpoczyna się dwudniowy Kongres Niepodległa. W centrum konferencyjnym Legii Warszawa przy ul. Łazienkowskiej 3 spotkają się specjaliści w dziedzinie kultury i edukacji oraz przedstawiciele władz samorządowych i państwowych. W ramach czterech ścieżek tematycznych podjęta zostanie dyskusja o nowoczesnej i odpowiadającej na społeczne potrzeby ofercie kulturalno-edukacyjnej dla mieszkańców Polski. 11 […]

XII 2022: rok działalności Pałac Saski sp. z o.o.

27 grudnia 1944 r. wycofujący się z Warszawy Niemcy, w ramach akcji wyburzania miasta, rozpoczęli wysadzanie Pałacu Saskiego w powietrze. Dwa dni później dzieło zniszczenia ukończyli, a stołeczny plac Piłsudskiego został ostatecznie pozbawiony historycznej zabudowy. Po dziesięcioleciach podejmowanych inicjatyw restytucji Pałacu Saskiego, dopiero na przełomie listopada i grudnia 2021 r. zostały one zwieńczone powołaniem spółki […]
Wieczorne ujęcie ozdobionej światełkami choinki na placu Piłsudskiego w Warszawie. W tle podświetlone kolumnada Pałacu Saskiego i pomnik księcia Józefa Poniatowskiego.

Choinka i noworoczne salwy armatnie przed Pałacem Saskim

Wraz z początkiem grudnia nadchodzi gorączkowy czas przygotowań do świąt Bożego Narodzenia. Długo wyczekiwany koniec roku to chwila odpoczynku w rodzinnym gronie i tradycje, które pielęgnujemy z pokolenia na pokolenie. Przeczytajcie o tym, co ze świątecznych i noworocznych zwyczajów warszawskich i polskich jest modą stosunkowo nową, a co wielowiekową tradycją. Świąteczne drzewko Zwyczaj dekorowania bożonarodzeniowego […]
Widziana od tyłu publiczność, przed nią na scenie dwoje prelegentów spotkania na tle dużego ekranu z logiem Pałac Saski sp. z o.o. Z lewej strony widoczny fragment świątecznej choinki.

Gospodarka zielenią podczas odbudowy Pałacu Saskiego

15 grudnia 2022 roku w Muzeum Etnograficznym w Warszawie odbyło się otwarte spotkanie na temat gospodarki zielenią w okresie odbudowy zachodniej pierzei placu Piłsudskiego. Uczestnicy zapoznali się z koncepcją ochrony i rozwoju zielonej infrastruktury. Zakłada ona przesunięcia i przesadzenia drzew i krzewów rosnących w miejscu, w którym do czasu II wojny światowej stał kompleks pałaców […]

Spotkanie otwarte „Odbudowa Pałacu Saskiego a gospodarka zielenią”

W procesie odbudowy kompleksu pałaców i kamienic zachodniej pierzei pl. Piłsudskiego jednym z obszarów działań inwestycyjnych będzie gospodarka zielenią. W najbliższy czwartek, 15 grudnia o godz. 18:00, w Muzeum Etnograficznym odbędzie się spotkanie otwarte, podczas którego każdy będzie mógł dowiedzieć się więcej na temat koncepcji ochrony i rozwoju zielonej infrastruktury przy odbudowie Pałacu Saskiego. Opinią […]

Odtworzenie dekoracji rzeźbiarskich Pałacu Saskiego i Pałacu Brühla we współpracy z uczelniami artystycznymi

W ramach inwestycji odbudowy Pałacu Saskiego, Pałacu Brühla oraz kamienic przy ul. Królewskiej w Warszawie odtworzone zostaną również zdobienia rzeźbiarskie tych historycznych budynków. Celem dochowania najwyższej dbałości o wierność odtworzonych dekoracji, 8 grudnia 2022 roku rektorzy polskich uczelni artystycznych oraz przedstawiciele Pałac Saski sp. z o.o. podpisali listy intencyjne o współpracy w tym zakresie. Współpraca […]

Koncert „Mickiewicz / Zalewska. Ballady i romanse”

Jak dobrze pamiętamy słowa Adama Mickiewicza? Już 14 grudnia będziemy mieli szansę przypomnieć je sobie podczas retransmisji koncertu „Mickiewicz/Zalewska. Ballady i romanse”. O godzinie 18.00 w Programie 2 Polskiego Radia zabrzmi nowatorski projekt Marty Zalewskiej, która swoją twórczością zachęca do zagłębienia się również w mniej znane utwory wieszcza. W koncercie wezmą udział także polsko-ukraiński zespół […]
Grafika z czterema postaciami wyciętymi z dawnych zdjęć i rycin, które wyłaniają się sponad kolumnady Pałacu Saskiego. Nad nimi napis odkryj Pałac Saski.

Odkryj Pałac Saski - nowa strona o historii serca Warszawy

Co łączy króla Augusta II Mocnego, Fryderyka Chopina, poetkę Deotymę i Józefa Piłsudskiego? Odpowiedź jest tylko jedna: niezwykła historia Pałacu Saskiego, którą można zgłębić dzięki nowej, multimedialnej stronie narracyjnej. By poczuć ducha przeszłości i zrozumieć kluczową rolę, jaką odegrało serce Warszawy w naszej historii, wystarczy wejść na portal odkryjpalacsaski.pl. Nowoczesna podróż w głąb historii Interaktywna […]

Stowarzyszenie Architektów Polskich operatorem konkursu architektonicznego

Po odsłonięciu fundamentów Pałacu Saskiego, jednym z kolejnych kroków w procesie realizacji inwestycji pozostaje przygotowanie i przeprowadzenie konkursu na opracowanie koncepcji architektonicznej odbudowy Pałacu Saskiego, Pałacu Brühla oraz kamienic przy ulicy Królewskiej w Warszawie. By zapewnić najwyższy poziom tego przedsięwzięcia, spółka Pałac Saski Sp. z o.o. połączy siły ze Stowarzyszeniem Architektów Polskich SARP. Umowa ze […]