Kontrast
Czcionka
aktualności

Płaskorzeźby z Pałacu Brühla w zbiorach Muzeum Ziemi PAN

Muzeum Ziemi Polskiej Akademii Nauk wesprze proces odbudowy zachodniej pierzei pl. Piłsudskiego – 9 listopada 2022 r. podpisany został list intencyjny, w którym strony deklarują wolę współpracy. Będzie się ona opierać na wspólnych działaniach na rzecz promocji i upowszechniania nauki, ochrony dziedzictwa i odnowy zabytków, a także na prowadzeniu badań naukowych. Przedmiotem tych ostatnich będą między innymi, znajdujące się w zbiorach Muzeum Ziemi PAN, elementy dekoracji rzeźbiarskiej Pałacu Brühla w Warszawie.

Kobieta i mężczyzna podają sobie ręce w sali biurowej.
Dyrektor PAN Muzeum Ziemi Anna Piontek i Prezes Pałac Saski sp. z o.o. Jan Kowalski. Fot. mat. własne

Wysadzenie Pałacu Brühla przez wycofujące się wojska okupacyjne w grudniu 1944 r. obróciło gmach w perzynę. O dziwo hekatombę tę przetrwały fragmenty dekoracji rzeźbiarskiej fasady budynku. Największa część pozostałości piaskowcowych rzeźb, będących pierwotnie częścią dekoracji tympanonu Pałacu, jest dziś przechowywana w zbiorach Muzeum Ziemi PAN. 11 zachowanych elementów przed wojną tworzyło trójkątną, płaskorzeźbioną kompozycję z motywami batalistycznymi i symbolicznymi, zwieńczoną figurą rzymskiego wojownika. Wśród pozostałości po płaskorzeźbach rozpoznać można głowy lwa i orła, dekorację heraldyczną czy też panoplia. Tympanon liczył oryginalnie ponad 8 metrów długości, za okazałe należy uznać też jego relikty - każdy z nich mierzy około metra.

Fragment kamieniarki z zarysem ptaka, jeden z elementów Pałacu Bruhla z Muzeum Ziemi.
Fragment płaskorzeźby pochodzącej z elewacji Pałacu Brühla, 2022. Fot. mat. własne

Płaskorzeźby trafiły na elewację frontową Pałacu w połowie lat 30. XX w. Wówczas miała miejsce przebudowa gmachu według planów Bohdana Pniewskiego. Architekt zdecydował o zastąpieniu dotychczasowej dekoracji gipsowej reliefami wykonanymi w piaskowcu szydłowieckim. Wydobyte z gruzów ocalałe rzeźby pierwotnie składowano w ogrodach Zamku Królewskiego. Na początku lat 50., po wcześniejszym zinwentaryzowaniu, trafiły do Muzeum Ziemi PAN, które mieści się w dawnej willi Bohdana Pniewskiego na warszawskim Solcu.

Osią działań zainicjowanych podpisaniem listu intencyjnego pomiędzy spółką celową Pałac Saski sp. z o.o. a Muzeum będą więc rzeźbiarskie ostańce Pałacu Brühla i zagadnienia rekonstrukcji kamiennej dekoracji fasady gmachu. O wynikach badań i dalszych działaniach będziemy informować wkrótce.

aktualności

Pozostałości ceglanych murów Pałacu Saskiego oraz obok nowe bloki betonowe będące elementem konstrukcji zadaszenia reliktów. W tle dwa dźwigi - większy, żółty z wyższym wysięgnikiem po lewej stronie i mniejszy pomarańczowy po prawej. Za dźwigami po prawej stronie powstająca metalowa konstrukcja zadaszenia, po lewej za ogrodzeniem fragment Grobu Nieznanego Żołnierza.

Zadaszenie reliktów Pałacu Saskiego

Trwa budowa zadaszenia nad wpisanymi do rejestru zabytków reliktami piwnic Pałacu Saskiego. Powstające na łącznej powierzchni ponad 2100 m2 konstrukcje pozwolą ochronić zabytkowe mury przed negatywnym wpływem warunków atmosferycznych. Ze względu na szczególny charakter historycznej i reprezentacyjnej przestrzeni pl. Piłsudskiego oraz zapisy ustawy o odbudowie Pałacu Saskiego, Pałacu Brühla i kamienic przy ul. Królewskiej, cały […]

Odbuduj z nami trzysta lat polskiej historii

Dzięki przysyłanym zdjęciom z domowych archiwów, Fototeka Pałacu Saskiego nieprzerwanie rozrasta się. Każde nowe ujęcie tego gmachu, jak i Pałacu Brühla i trzech kamienic przy ul. Królewskiej, które trafia do wspólnie tworzonego albumu, może pomóc w odbudowie. Więcej o celu Fototeki, odbudowy, jak i żmudnym procesie przywrócenia zachodniej pierzei pl. Piłsudskiego w Warszawie, opowiadają Mariusz […]
Wielokolorowa grafika, niebieskie cyfry "2024", białe "32" i napis "FINAŁ AUKCJE" (litery pomarańczowe, żółte i różowe" oraz czerwone serce z białym napisem "wielka orkiestra świątecznej pomocy"

Gramy z WOŚP: zwiedzanie piwnic Pałacu Saskiego

Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy gra już po raz 32. W tym roku wylicytować można również ekskluzywny spacer wokół piwnic Pałacu Saskiego. Zwycięzca licytacji wraz z osobą towarzyszącą będzie miał okazję zobaczyć z bliska historyczne mury i dowiedzieć się więcej o procesie odbudowy. Pałac Saski na aukcji WOŚP Kolejny finał Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy odbędzie się już […]

2023: podsumowanie działań Pałac Saski sp. z o.o.

Minęły dwa lata odkąd ruszyła inwestycja odbudowy Pałacu Saskiego, Pałacu Brühla oraz trzech kamienic przy ul. Królewskiej w Warszawie, realizowana w oparciu o przyjętą przez Sejm i Senat ustawę z 11 sierpnia 2021 r. Po odsłonięciu reliktów piwnic Pałacu Saskiego przyszedł czas na archeologiczne eksploracje terenu Pałacu Brühla. Owocem pierwszego etapu badań na tym obszarze […]

Co o odbudowie Pałacu Saskiego sądzą Polacy?

Jeszcze przed powołaniem spółki odpowiedzialnej za odbudowę zachodniej pierzei pl. Piłsudskiego przeprowadzono ogólnopolskie badania społeczne na temat świadomości i poglądów związanych z historią i odbudową Pałacu Saskiego. Podobne sondaże zrealizowano ponownie z końcem roku 2022 i 2023, a ich celem było rozpoznanie ewentualnych zmian w postrzeganiu inwestycji odbudowy. Świadomość historyczna, jak i wiedza o odbudowie […]

Zabytki i zagadki archeologiczne z wykopalisk Pałacu Brühla

Już na samym początku prace archeologiczne na terenie dawnego kompleksu Pałacu Brühla przyniosły niespodziewane znaleziska, takie jak połowicznie zachowana rzeźba „Chwała”. Kolejne tygodnie i miesiące działań również nas nie rozczarowały. W toku prac znaleziono wiele mniejszych, ale równie ciekawych zabytków ruchomych, które odsłaniają przed nami kolejne karty historii tego miejsca. Z ziemi wyłoniono nawet istne […]
okładka cyklu filmów na temat Pałacu Saskiego i Pałacu Brühla. Na samym środku napis "FENOMEN" na beżowym tle.

Fenomen Pałaców Saskiego i Brühla – cykl na YouTube

Historię Pałaców Saskiego i Brühla nie sposób streścić w kilku słowach, ale można przybliżyć jej najciekawsze rozdziały w dwunastu krótkich filmach.  W cyklu „Fenomen”, który publikujemy co tydzień na naszym kanale YouTube, historycy, archeolodzy i znawcy architektury m.in. pasjonująco tłumaczą, jak kryptolodzy z Pałacu Saskiego pomogli pokonać III Rzeszę czy pokazują, jak jadano na królewskim dworze. […]

Broszura edukacyjna „Pałac Saski. Niezwykłe miejsce w niezwykłym mieście”

Do mazowieckich szkół dotarły już egzemplarze broszury edukacyjnej „Pałac Saski. Niezwykłe miejsce w niezwykłym mieście”. Przygotowany przez Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne materiał w przystępny i zwięzły sposób opisuje historię pałaców Saskiego i Brühla na tle historii Warszawy i kraju. Broszurę uzupełniają scenariusze lekcyjne, z których mogą skorzystać nauczyciele szkół podstawowych i ponadpodstawowych. Kolorowa publikacja zawiera […]
Na metalowym ogrodzenia dwie plansze z nadrukowanymi wizualizacjami: po lewej okrągła sala z fotelami wokół, po prawej widok z lotu ptaka na odbudowany zespół Pałaców Saskiego i Brühla oraz kamienic przy ul. Królewskiej w Warszawie. W tle za ogrodzeniem liściaste drzewa Ogrodu Saskiego w barwie żółtej i zielono-żółtej.

Wystawa: koncepcje odbudowy Pałacu Saskiego

Zakończony 12 października 2023 r. międzynarodowy konkurs architektoniczno-urbanistyczny zaowocował powstaniem pięciu koncepcji odbudowy Pałacu Saskiego, Pałacu Brühla i kamienic przy ul. Królewskiej w Warszawie. Wszystkie prace laureatów – w tym zwycięską autorstwa WXCA Group sp. z o.o. – prezentujemy na wystawie w przestrzeni pl. Piłsudskiego. Wystawa prac konkursowych Wszystkich, którzy zastanawiają się, jak będzie wyglądał […]

Rusza Fototeka Pałacu Saskiego

Za nami szeroka analiza materiałów dotyczących Pałacu Saskiego, Pałacu Brühla i kamienic przy ul. Królewskiej w archiwach krajowych i zagranicznych. Wierzymy jednak, że kluczowe fotografie Pałacu Saskiego i jego okolic sprzed 1945 roku znajdują się w domowych zbiorach. Jeśli masz prywatne zdjęcia serca Warszawy, podziel się nimi i odbuduj z nami trzysta lat polskiej historii. […]