Przejdź do treści głównej
Kontrast
Czcionka
aktualności

Archiwalne zdjęcia Osi Saskiej w Fotoplastikonie

Już od soboty 3 września na odwiedzających plac Marszałka Józefa Piłsudskiego czeka nowa atrakcja – fotoplastikon z historycznymi ujęciami Pałacu Saskiego, Pałacu Brühla i Ogrodu Saskiego. Historyczne urządzenie z wizjerami do oglądania umieszczonych w środku fotografii w technice par stereoskopowych dającej wrażenie trójwymiarowości, znajduje się przed budynkiem Dowództwa Garnizonu Warszawa.

Na pierwszym planie widać drewniany fotoplastikon skrywający w swoim środku archiwalne zdjęcia. W tle w oddali widoczny jest Grób Nieznanego Żołnierza
Fotoplastikon na pl. Piłsudskiego, fot. T. Tołłoczko

Fotoplastikon, który cieszył się wielką popularnością w 2 połowie XIX wieku, stanowi niepowtarzalną okazję do przeniesienia się w czasie i zobaczenia, jak wyglądały nieistniejące dziś budynki Pałacu Saskiego oraz Pałacu Brühla, które już niebawem powrócą na mapę Warszawy. Pałac Brühla był uważany za jeden z najpiękniejszych pałaców Warszawy. Szczególnie imponująco budynek prezentował się dzięki przebudowie w latach 1933-1937 według projektu Bohdana Pniewskiego.

Fasada Pałacu Brühla. Na obrazku widać budynek w stylu rokoko.
Pałac Brühla - siedziba ministerstwa: widok zewnętrzny. 1936. Koncern Ilustrowany Kurier Codzienny - Archiwum Ilustracji, Narodowe Archiwum Cyfrowe

Ponadto na ukrytych w fotoplastikonie zdjęciach i animacjach zobaczymy również nietuzinkowe obiekty, które istniały w Ogrodzie Saskim. Jednym z nich jest Teatr Letni, funkcjonujący w latach 1870-1939, który powstał jako tymczasowa scena na czas remontu Teatru Wielkiego. Jego scena gościła wiele sław, w tym wyjątkową Helenę Modrzejewską.

Na obrazku widać budynek Teatru Letniego w kształcie półrotundy. To jedno z archiwalnych zdjęć w Fotoplastikonie
Konrad Brandel, ok. 1875. Warszawa. Teatr Letni w Ogrodzie Saskim. Muzeum Narodowe w Warszawie

Część fotografii przybliża sceny z życia miasta toczące się wokół Pałacu Saskiego. Pojawiają się historie prywatne, takie jak scena przedstawiająca niańki wychodzące z wózkami na spacer w okolicach dostojnej kolumnady pałacu. Jednocześnie zobaczyć można również bardziej oficjalne oblicze pl. Piłsudskiego z paradami wojskowymi na tle Pałacu Saskiego.

Fotoplastikon czeka na odwiedzających do 8 stycznia, zapraszamy do oglądania dawnych fotografii!

Projekt dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego – Odbudowa Pałacu Saskiego, Pałacu Brühla oraz kamienic przy ul. Królewskiej – prace przygotowawcze.

aktualności

Konsultacje dotyczące funkcji odbudowanego Pałacu Saskiego, Pałacu Brühla i kamienic przy ul. Królewskiej

Kolejne etapy inwestycji odbudowy zachodniej pierzei Pl. marsz. J. Piłsudskiego przebiegają wielotorowo. Kiedy archeolodzy wkraczają na dawny teren budynku głównego Pałacu Brühla, spółka Pałac Saski rozpoczyna kluczową fazę procesu przygotowywania projektu funkcjonalności odbudowywanego zespołu budynków. Po przeprowadzeniu wieloaspektowych analiz otoczenia oraz warsztatów foresightowych uruchamiamy na naszej stronie narzędzie, które pozwoli na zebranie jak najszerszego wachlarza opinii […]

Odbudowa zachodniej pierzei Pl. Piłsudskiego – podsumowanie 2025 roku

Kolejne prace przygotowawcze realizowane w ramach wieloetapowego procesu inwestycyjnego polegającego na odbudowie nieistniejącej od ponad 80 lat zachodniej pierzei Pl. marsz. J. Piłsudskiego w Warszawie wkraczają w nowe fazy. Teren prac jest już prawie w całości wygrodzony: obejmuje dziś przestrzeń, do której powrócą Pałace Saski i Brühla oraz trzy kamienice przy ul. Królewskiej, wyłączając jeszcze […]

Styczeń 2026: ruszają kolejne prace na Pl. Piłsudskiego

Rozpoczyna się nowy etap prac związanych z odbudową Pałacu Saskiego, Pałacu Brühla oraz kamienic przy ul. Królewskiej w Warszawie. Teren, na którym do grudnia 1944 r. znajdował się Pałac Brühla, został ogrodzony i oczyszczony. To element przygotowań do prac archeologicznych, które zakończą prospekcję terenową, a ich obszar wyniesie ok. 8150 m2. Będą to pierwsze prace […]

Film dokumentalny: badania archeologiczne Pałacu Brühla

Badania archeologiczne towarzyszą wielu inwestycjom budowlanym, choć rzadko na tak wielką skalę, jak w przypadku prac na pl. marsz. J. Piłsudskiego w Warszawie. Niespodzianki, jak i żmudną codzienność pierwszego etapu archeologicznych eksploracji na terenie dawnego Pałacu Brühla pokazuje premierowy dokument. Zapraszamy do obejrzenia filmu „Z ruin Warszawy: Pałac Brühla”, który przybliża kilka stuleci dziejów międzywojennej […]
Ułożone na sobie ukośnie trzy tomy publikacji "Wspólne dziedzictwo polsko-saskie. Polonica w zbiorach rysunków architektonicznych z XVIII w. w Dreźnie" na tle lnianego materiału.

Nagroda KLIO dla publikacji z Pałacem Saskim w tle

Publikacja „Wspólne dziedzictwo polsko-saskie. Polonica w zbiorach rysunków architektonicznych z XVIII w. w Dreźnie” pod redakcją naukową profesorów Pawła Migasiewicza i Jakuba Sity otrzymała nagrodę KLIO w kategorii wydawniczej. Wyróżnione za jakość i formę wydawnictwo będące efektem współpracy Instytutu Sztuki PAN, Zamku Królewskiego w Warszawie, Instytutu Polonika oraz Pałac Saski sp. z o.o. ukazało się […]

Konkursy Chopinowskie: wystawa na pl. Piłsudskiego

Tej jesieni na odwiedzających pl. marsz. J. Piłsudskiego w Warszawie czeka wiele atrakcji. Na ogrodzeniu terenu odbudowy Pałacu Saskiego pojawiła się nowa wystawa podsumowująca blisko 100-letnią historię konkursów pianistycznych im. Fryderyka Chopina. To nie pierwszy pokaz w tej przestrzeni – od samego początku wydzielenia terenu inwestycji goszczono tu różnorodne wystawy za sprawą specjalnego systemu ekspozycyjnego. […]

XVII Spotkania architektury „Między ortodoksją a kreacją” – konferencja

Przed nami kolejna, siedemnasta już odsłona dorocznej konferencji konserwatorsko-architektonicznej. W tym roku wydarzenie z cyklu „Między ortodoksją a kreacją” przebiegnie pod hasłem „Kon–solidacja przestrzeni miejskich”. Konferencja odbędzie się w dniach 19-20 listopada 2025 r. w Pawilonie Stowarzyszenia Architektów Polskich (SARP) w Warszawie, dostępna będzie również transmisja online. Udział w wydarzeniu jest bezpłatny. Spotkania architektury w Pawilonie […]

Pałac Saski na Festiwalu Wspólna Niepodległa

11 listopada 1918 r. Polska odzyskała niepodległość, co przeszło wiek później świętujemy podczas pełnego muzyki i tańca Festiwalu Wspólna Niepodległa. Wzorem ostatnich 8 lat stołeczne Krakowskie Przedmieście w tym dniu wypełniają artyści: tancerze, muzycy i grupy rekonstrukcyjne. Nie zabraknie również kreatywnych warsztatów czy okazji do udziału w bezpłatnym spacerze z przewodnikiem. Z kolei na koniec […]

Silni dzięki wolności. Silni dzięki pamięci – 100 lat Grobu Nieznanego Żołnierza w Warszawie

Setna rocznica odsłonięcia Grobu Nieznanego Żołnierza w arkadach kolumnady Pałacu Saskiego to chwila, w której warto zwrócić swój wzrok w przeszłość. Na jakich fundamentach oparta jest nasza wolność? Kim byli ludzie, którym zawdzięczamy naszą niepodległość i luksus życia we własnym kraju? Właśnie wspólnej pamięci o bezimiennych bohaterach, dzięki którym możemy cieszyć się wolnością, poświęcona jest […]

Oryginalna dekoracja Grobu Nieznanego Żołnierza powróciła na pl. Piłsudskiego

Choć wydawać by się mogło, że dzieje Grobu Nieznanego Żołnierza w Warszawie zostały dogłębnie zbadane, niedawno doszło do wyjątkowego odkrycia. W kwietniu 2025 r. odnalezione zostały dwie metalowe tarcze, które zdobiły kiedyś okratowanie pomnika. W toku prac okazało się, że jeden z elementów krzyża Orderu Wojennego Virtuti Militari jest oryginałem, który zdobił to miejsce już […]