Kontrast
Czcionka
aktualności

Publikacja ogłoszenia o konkursie na odbudowę Pałacu Saskiego, Pałacu Brühla i kamienic przy ul. Królewskiej

27 marca 2023 r. opublikowano w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (TED) ogłoszenie o konkursie architektoniczno-urbanistycznym na opracowanie koncepcji architektonicznej wraz z zagospodarowaniem terenu dla inwestycji polegającej na odbudowie Pałacu Saskiego, Pałacu Brühla i kamienic przy ul. Królewskiej w Warszawie. Tym samym rozpoczął się etap kwalifikacyjny, do którego zgłaszać mogą się podmioty zainteresowane udziałem w konkursie. Regulamin oraz niezbędna dokumentacja są już dostępne na stronie operatora konkursu – Stowarzyszenia Architektów Polskich. Etap kwalifikacyjny trwa do 9 maja 2023 r.

Struktura konkursu

Prace związane z inwestycją odbudowy historycznego zespołu pałaców i kamienic postępują zgodnie z harmonogramem, który po przeprowadzeniu kwerendy historycznej i badań w terenie oraz odsłonięciu reliktów Pałacu Saskiego zakłada ogłoszenie konkursu architektonicznego. Celem dochowania architektonicznej i artystycznej jakości odbudowy, w ramach etapu przygotowawczego, z końcem ubiegłego rogu wybrany został bezpośredni operator konkursu – Stowarzyszenie Architektów Polskich. Współpraca z tą najbardziej doświadczoną w swojej branży organizacją w krótkim czasie zaowocowała powołaniem 12-osobowego sądu konkursowego, w którego skład weszli wybitni projektanci, przedstawiciele władz państwowych i władz Warszawy, służb konserwatorskich i świata sztuki. Konkurs przeprowadzony zostanie w formule dwuetapowego konkursu zamkniętego i składa się z dwóch zasadniczych części – opracowań studialnych (I) i prac konkursowych (II) – poprzedzonych etapem kwalifikacyjnym.

Rozpoczęta dziś część kwalifikacyjna to przede wszystkim czas dla zainteresowanych udziałem w konkursie, zarówno samodzielnych biur architektonicznych, jak i konsorcjów. Pod uwagę brane są również podmioty zagraniczne, ogłoszenie o konkursie zostało bowiem opublikowane w Dzienniku Urzędowym UE (TED), co przekłada się na jego dostępność we wszystkich 24 językach urzędowych wspólnoty. Na tym etapie ocenie podlegają doświadczenie i zdolności techniczne podmiotów, które ubiegają się o udział w konkursie. Na podstawie oceny wniosków o dopuszczenie do konkursu wyłonione zostaną podmioty, które wezmą udział w etapie opracowań studialnych. Sąd konkursowy po zapoznaniu się ze zanonimizowanymi opracowaniami wybierze uczestników, których zaprosi do przygotowania i złożenia pracy konkursowej w ramach II etapu. Zwycięski projekt poznamy jeszcze jesienią tego roku, wówczas jego twórcy będą mogli przystąpić do negocjacji umowy, na podstawie której w ciągu kolejnych dwóch lat opracują pełną dokumentację projektową.

Wymagania ogólne

W myśl przyjętej przez obydwie izby polskiego parlamentu ustawy z dn. 11 sierpnia 2021 r. dotyczącej odbudowy pierzei zachodniej pl. Piłsudskiego, ma ona zostać odtworzona według zewnętrznego kształtu architektonicznego z dn. 31 sierpnia 1939 r. W pracy konkursowej należy zatem dochować jak największej wierności oryginałowi, czemu posłuży rzetelne badanie źródeł historycznych, w szczególności zachowanych planów, fotografii i szkiców. Podczas projektowania przyjąć należy, w miarę możliwości, zastosowanie tych samych materiałów wykonania elewacji budynków.

Wewnętrzna struktura odbudowanych budynków musi odpowiadać docelowym podziałom elewacji i układowi okien oraz drzwi – przegrody pionowe i poziome, schody, urządzenia itp. nie mogą zostać wprowadzone w światło otworów okiennych i drzwiowych oraz przejść bramowych. Jednocześnie wnętrza muszą zostać dostosowane do współczesnych potrzeb, w tym wymogów technicznych: przepisów bezpieczeństwa, instrukcji przeciwpożarowych, zapewnienia dostępu osobom z niepełnosprawnościami i wielu innych.

Projekt a funkcje budynków

Tętniące niegdyś życiem centrum miasta, czyli pl. Piłsudskiego na nowo stanie się ważnym punktem na kulturalnej mapie Warszawy, popularnym miejscem spotkań jej mieszkańców, a dla turystów istotnym elementem zwiedzania stolicy Polski. Przyszłe funkcje odbudowanych obiektów ramowo określono w ustawie: zostaną przeznaczone na potrzeby Kancelarii Senatu i Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego w Warszawie oraz potrzeby podmiotów prowadzących działalność kulturalną, edukacyjną lub społecznie użyteczną z przeznaczeniem na prowadzenie tej działalności. W związku z powyższym przewiduje się przestrzeń ekspozycyjną dla wystaw stałych i czasowych, wielofunkcyjną salę m.in. do organizacji kameralnych koncertów i uroczystości, pomieszczenia konferencyjne, edukacyjne i warsztatowe, strefę dla dzieci, punkt informacji kulturalnej, a także lokale gastronomiczne, które w miarę możliwości będą otwarte na Ogród Saski. W ramach opracowania projektu architektonicznego preferowane jest zrealizowanie potrzeb programowych Kancelarii Senatu RP w Pałacu Brühla, natomiast potrzeb związanych z działalnością społecznie użyteczną w Pałacu Saskim.

Odwiedzający odbudowany kompleks pałaców i kamienic, którego całkowita powierzchnia wyniesie ponad 100 tys. m2, oprócz skorzystania z szeroko pojętej oferty kulturalnej, będą mieli również szanse na podziwianie zachowanych fragmentów zabytkowych piwnic Pałacu Saskiego. Opierając się bowiem na decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 2007 r., wpisane do rejestru relikty zabudowy zachodniej pierzei pl. Piłsudskiego nie mogą zostać usunięte, a zgodnie z konkursowymi wymogami należy je wyeksponować dla zwiedzających.

Układ urbanistyczny

Innym z konkursowych wymagań, dotyczących terenu inwestycji o łącznej powierzchni ok. 3,44 ha, jest odtworzenie ogrodu przy pawilonie Becka wraz z ogrodzeniem, umożliwiającym swobodną komunikację z Ogrodem Saskim. O ile przywrócone ma zostać historyczne ogrodzenie Pałacu Brühla, o tyle nie dopuszcza się projektowania innych, nowych ogrodzeń od strony Ogrodu Saskiego oraz pl. Piłsudskiego. Ponadto wpływ na otoczenie terenu inwestycji ściśle określa również ustawa. Zgodnie z jej zapisem „układ urbanistyczny placu Marszałka Józefa Piłsudskiego wraz ze znajdującym się na nim Grobem Nieznanego Żołnierza, pomnikiem Józefa Piłsudskiego, Krzyżem Papieskim, Pomnikiem Ofiar Tragedii Smoleńskiej 2010 r. oraz pomnikiem Lecha Kaczyńskiego jest nienaruszalny”. Sam Grób Nieznanego Żołnierza w projekcie architektonicznym musi być czytelnie wyodrębniony na tle odbudowywanej części, a jakakolwiek ingerencja w jego obecną strukturę jest niedopuszczalna.

Wyraźniejsze zmiany w otoczeniu mogą się natomiast pojawić w przestrzeni sąsiednich ulic. Zasady konkursu dopuszczają zwężenie fragmentu ul. Królewskiej ze względu na obrys kamienicy Malhomme’a, która znajdowała się przy ulicy pod numerem 6. W obrębie jednego z dwóch dzisiejszych pasów ruchu tej ulicy, jak również w przypadku położonej po drugiej stronie placu ul. Wierzbowej, konkurs przewiduje możliwość obsługi komunikacyjnej odbudowywanych obiektów. Swym zakresem obejmuje ona pochylnie wjazdowe i wyjazdowe dla parkingów oraz stref dostaw, które zostaną zlokalizowane na podziemnych kondygnacjach. Koncepcja ta nie powinna być jednak traktowana jako wiążąca, uczestnik konkursu może przedstawić także rozwiązanie autorskie.

SARP: operator konkursu na odbudowę

Organizatorem konkursu jest Pałac Saski sp. z o.o., natomiast jego bezpośrednim operatorem Stowarzyszenie Architektów Polskich (SARP). Historia stowarzyszenia rozpoczęła się już w XIX wieku, kiedy to budowniczy i inżynierowie założyli Krakowskie Towarzystwo Techniczne, a architekci połączyli siły w Towarzystwie Popierania Handlu i Przemysłu. W 1926 roku założono w Warszawie Stowarzyszenie Architektów Polskich (później Architektów Rzeczypospolitej Polskiej, stąd skrót „SARP”), a jego celami statutowymi są m.in. dbałość o wysoką jakość architektury, przestrzeni i środowiska oraz rozwój twórczości architektonicznej.

Dowiedz się więcej:

Strona konkursu – Regulamin i dokumentacja

Rusza konkurs architektoniczny na odbudowę Pałacu Saskiego, Pałacu Brühla i kamienic przy ul. Królewskiej

Projekt dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego – Odbudowa Pałacu Saskiego, Pałacu Brühla oraz kamienic przy ul. Królewskiej – prace przygotowawcze.

aktualności

Pozostałości ceglanych murów Pałacu Saskiego oraz obok nowe bloki betonowe będące elementem konstrukcji zadaszenia reliktów. W tle dwa dźwigi - większy, żółty z wyższym wysięgnikiem po lewej stronie i mniejszy pomarańczowy po prawej. Za dźwigami po prawej stronie powstająca metalowa konstrukcja zadaszenia, po lewej za ogrodzeniem fragment Grobu Nieznanego Żołnierza.

Zadaszenie reliktów Pałacu Saskiego

Trwa budowa zadaszenia nad wpisanymi do rejestru zabytków reliktami piwnic Pałacu Saskiego. Powstające na łącznej powierzchni ponad 2100 m2 konstrukcje pozwolą ochronić zabytkowe mury przed negatywnym wpływem warunków atmosferycznych. Ze względu na szczególny charakter historycznej i reprezentacyjnej przestrzeni pl. Piłsudskiego oraz zapisy ustawy o odbudowie Pałacu Saskiego, Pałacu Brühla i kamienic przy ul. Królewskiej, cały […]

Odbuduj z nami trzysta lat polskiej historii

Dzięki przysyłanym zdjęciom z domowych archiwów, Fototeka Pałacu Saskiego nieprzerwanie rozrasta się. Każde nowe ujęcie tego gmachu, jak i Pałacu Brühla i trzech kamienic przy ul. Królewskiej, które trafia do wspólnie tworzonego albumu, może pomóc w odbudowie. Więcej o celu Fototeki, odbudowy, jak i żmudnym procesie przywrócenia zachodniej pierzei pl. Piłsudskiego w Warszawie, opowiadają Mariusz […]
Wielokolorowa grafika, niebieskie cyfry "2024", białe "32" i napis "FINAŁ AUKCJE" (litery pomarańczowe, żółte i różowe" oraz czerwone serce z białym napisem "wielka orkiestra świątecznej pomocy"

Gramy z WOŚP: zwiedzanie piwnic Pałacu Saskiego

Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy gra już po raz 32. W tym roku wylicytować można również ekskluzywny spacer wokół piwnic Pałacu Saskiego. Zwycięzca licytacji wraz z osobą towarzyszącą będzie miał okazję zobaczyć z bliska historyczne mury i dowiedzieć się więcej o procesie odbudowy. Pałac Saski na aukcji WOŚP Kolejny finał Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy odbędzie się już […]

2023: podsumowanie działań Pałac Saski sp. z o.o.

Minęły dwa lata odkąd ruszyła inwestycja odbudowy Pałacu Saskiego, Pałacu Brühla oraz trzech kamienic przy ul. Królewskiej w Warszawie, realizowana w oparciu o przyjętą przez Sejm i Senat ustawę z 11 sierpnia 2021 r. Po odsłonięciu reliktów piwnic Pałacu Saskiego przyszedł czas na archeologiczne eksploracje terenu Pałacu Brühla. Owocem pierwszego etapu badań na tym obszarze […]

Co o odbudowie Pałacu Saskiego sądzą Polacy?

Jeszcze przed powołaniem spółki odpowiedzialnej za odbudowę zachodniej pierzei pl. Piłsudskiego przeprowadzono ogólnopolskie badania społeczne na temat świadomości i poglądów związanych z historią i odbudową Pałacu Saskiego. Podobne sondaże zrealizowano ponownie z końcem roku 2022 i 2023, a ich celem było rozpoznanie ewentualnych zmian w postrzeganiu inwestycji odbudowy. Świadomość historyczna, jak i wiedza o odbudowie […]

Zabytki i zagadki archeologiczne z wykopalisk Pałacu Brühla

Już na samym początku prace archeologiczne na terenie dawnego kompleksu Pałacu Brühla przyniosły niespodziewane znaleziska, takie jak połowicznie zachowana rzeźba „Chwała”. Kolejne tygodnie i miesiące działań również nas nie rozczarowały. W toku prac znaleziono wiele mniejszych, ale równie ciekawych zabytków ruchomych, które odsłaniają przed nami kolejne karty historii tego miejsca. Z ziemi wyłoniono nawet istne […]
okładka cyklu filmów na temat Pałacu Saskiego i Pałacu Brühla. Na samym środku napis "FENOMEN" na beżowym tle.

Fenomen Pałaców Saskiego i Brühla – cykl na YouTube

Historię Pałaców Saskiego i Brühla nie sposób streścić w kilku słowach, ale można przybliżyć jej najciekawsze rozdziały w dwunastu krótkich filmach.  W cyklu „Fenomen”, który publikujemy co tydzień na naszym kanale YouTube, historycy, archeolodzy i znawcy architektury m.in. pasjonująco tłumaczą, jak kryptolodzy z Pałacu Saskiego pomogli pokonać III Rzeszę czy pokazują, jak jadano na królewskim dworze. […]

Broszura edukacyjna „Pałac Saski. Niezwykłe miejsce w niezwykłym mieście”

Do mazowieckich szkół dotarły już egzemplarze broszury edukacyjnej „Pałac Saski. Niezwykłe miejsce w niezwykłym mieście”. Przygotowany przez Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne materiał w przystępny i zwięzły sposób opisuje historię pałaców Saskiego i Brühla na tle historii Warszawy i kraju. Broszurę uzupełniają scenariusze lekcyjne, z których mogą skorzystać nauczyciele szkół podstawowych i ponadpodstawowych. Kolorowa publikacja zawiera […]
Na metalowym ogrodzenia dwie plansze z nadrukowanymi wizualizacjami: po lewej okrągła sala z fotelami wokół, po prawej widok z lotu ptaka na odbudowany zespół Pałaców Saskiego i Brühla oraz kamienic przy ul. Królewskiej w Warszawie. W tle za ogrodzeniem liściaste drzewa Ogrodu Saskiego w barwie żółtej i zielono-żółtej.

Wystawa: koncepcje odbudowy Pałacu Saskiego

Zakończony 12 października 2023 r. międzynarodowy konkurs architektoniczno-urbanistyczny zaowocował powstaniem pięciu koncepcji odbudowy Pałacu Saskiego, Pałacu Brühla i kamienic przy ul. Królewskiej w Warszawie. Wszystkie prace laureatów – w tym zwycięską autorstwa WXCA Group sp. z o.o. – prezentujemy na wystawie w przestrzeni pl. Piłsudskiego. Wystawa prac konkursowych Wszystkich, którzy zastanawiają się, jak będzie wyglądał […]

Rusza Fototeka Pałacu Saskiego

Za nami szeroka analiza materiałów dotyczących Pałacu Saskiego, Pałacu Brühla i kamienic przy ul. Królewskiej w archiwach krajowych i zagranicznych. Wierzymy jednak, że kluczowe fotografie Pałacu Saskiego i jego okolic sprzed 1945 roku znajdują się w domowych zbiorach. Jeśli masz prywatne zdjęcia serca Warszawy, podziel się nimi i odbuduj z nami trzysta lat polskiej historii. […]